De steden van Castilië, van Toledo tot Segovia

Op de Castiliaanse hoogvlakte

De lus begint in Madrid en klimt naar de meseta, een hoogvlakte van graan en steeneiken, onder een immense hemel. De wegen zijn recht en snel. De steden liggen een à twee uur van elkaar. Je parkeert aan de rand, bezoekt de stad te voet en rijdt dan weer verder door de velden.

Toledo opent de reis, op zijn rots in een meander van de Taag. Ten noordwesten van Madrid verheft El Escorial, het kloosterpaleis van Filips II, zijn granieten massa aan de voet van de Sierra de Guadarrama. Verderop, na Ávila en Salamanca, telt Zamora, aan de Duero, ruim twintig romaanse kerken: naar men zegt de grootste concentratie van Europa.

De laatste grote stad van de lus is Segovia. Het Romeinse aquaduct doorkruist de stad over meer dan 800 meter. Het is tot 28 meter hoog. De granieten blokken staan al bijna tweeduizend jaar zonder mortel op elkaar. Toledo, Ávila, Salamanca, Segovia en El Escorial staan op de Werelderfgoedlijst van Unesco.

Castilië is het historische hart van Spanje: het Spaans heet ook Castiliaans. Castilië dankt zijn naam aan zijn kastelen. In het Spaans heet een kasteel castillo. Tijdens de Reconquista was de streek een verschuivende grens tussen de christelijke koninkrijken en al-Andalus, en ze raakte bezaaid met burchten. Tussen Zamora en Segovia komt de route langs twee van de mooiste: La Mota, in Medina del Campo, en Coca, allebei van baksteen.

In Segovia verheft het Alcázar zijn spitse torens boven de samenvloeiing van twee rivieren. Het zou de kastelen van Disney hebben geïnspireerd. In deze stad werd Isabella de Katholieke in 1474 tot koningin van Castilië uitgeroepen.

Toledo en Salamanca

Toledo was de hoofdstad van de Visigoten, daarna een grote stad van al-Andalus, voordat het de belangrijkste zetel van de koningen van Castilië werd. Christenen, moslims en joden leefden er zij aan zij. De stad bewaart twee synagogen, een voormalige moskee en een immense gotische kathedraal. El Greco, via Venetië en Rome uit Kreta gekomen, vestigde zich er in 1577 en vertrok nooit meer. Zijn ‘Begrafenis van de graaf van Orgaz’ hangt nog altijd in de kerk Santo Tomé.

Salamanca heeft de oudste nog actieve universiteit van Spanje, gesticht in 1218. De hele oude stad is gebouwd in steen uit Villamayor, een goudkleurige zandsteen die bij zonsondergang oranje kleurt. Op de gevel van de universiteit zoek je een kikkertje dat op een schedel is gebeeldhouwd: wie het vindt, zou geluk hebben bij de examens. De Plaza Mayor, in de 18de eeuw voltooid, geldt als het mooiste plein van Spanje.

Wat je niet mag missen

1. 1De kathedraal van ToledoHet barokke Transparente en de sacristie, waar doeken van El Greco hangen.
2. 2De stadsmuren van ÁvilaDe weergang boven de stad, in de zomer open tot zonsondergang.
3. 3De Plaza Mayor van SalamancaDe huiskamer van de stad, ’s avonds verlicht.
4. 4De kathedraal van ZamoraEen romaanse koepel bedekt met stenen schubben, boven de Duero.
5. 5Het kasteel van CocaEen burcht van baksteen in mudéjarstijl, tussen de dennen.
6. 6Het aquaduct van SegoviaTwee verdiepingen granieten bogen, zonder een gram mortel.

De steden van Castilië in beeld

i

i

i

De kathedraal van Toledo.

Aan tafel in Castilië

Castilië is het land van de houtovens: het speenvarken van Segovia, zo mals dat het met de rand van een bord wordt versneden, en geroosterd lam, de lechazo, uit Valladolid en Aranda. In de winter Castiliaanse soep met knoflook en brood, en de cocido, een stoofpot van kikkererwten.

Uit Toledo neem je marsepein mee en manchego, de schapenkaas uit La Mancha; uit Salamanca de ham van Guijuelo. En voor de wijn: Ribera del Duero en Toro in het rood, Rueda in het wit.