De witte dorpen, Ronda en de Costa de la Luz

Van de sierra’s naar de Atlantische Oceaan

De lus begint in Jerez en klimt naar de sierra’s, in het achterland van Cádiz en Málaga. Een twintigtal witte dorpen volgen elkaar daar op, vaak dicht opeen rond een kerk en een kasteel. Je laat de auto aan de rand staan, loopt te voet omhoog door steile steegjes en rijdt dan over een smalle, bochtige weg naar het volgende dorp. Bij Jerez ligt Arcos de la Frontera hoog op de rand van een klif, boven de vlakte van de Guadalete.

Daarna daalt de weg af naar de Atlantische Oceaan. De Costa de la Luz is nog weinig bebouwd. In Tarifa, het zuidelijkste punt van het Europese vasteland, zie je Marokko op veertien kilometer. De levante waait er vaak hard, en dat heeft er een van de Europese hoofdsteden van het kitesurfen van gemaakt.

Bij Bolonia sluit een duin van een meter of dertig een baai af. Aan het strand liggen de Romeinse ruïnes van Baelo Claudia, een stad die leefde van tonijn en garum, de vissaus van de Romeinen. Verderop staat de vuurtoren van Kaap Trafalgar. Voor de kust van die kaap versloeg Nelson in 1805 de Frans-Spaanse vloot.

De vrouwen van Vejer droegen de cobijado, een zwarte sluier die maar één oog vrijliet, tot hij in de jaren 1930 werd verboden. In de hele streek zijn de dorpen witgekalkt, vandaar hun naam pueblos blancos. De kalk hield de hitte buiten; nog elk jaar krijgen de muren een nieuwe laag.

Tussen Ronda en Arcos is de Sierra de Grazalema een van de natste plekken van Spanje. De wolken van de Atlantische Oceaan laten er soms meer dan twee meter water per jaar vallen. Er groeit een zeldzaam bos van Spaanse zilverspar, de pinsapo, een overblijfsel uit de ijstijden. Zahara de la Sierra ligt, onder de toren van zijn kasteel, hoog boven een turquoise stuwmeer. In Setenil de las Bodegas zijn de huizen gebouwd onder overhangende rotsen; sommige straten hebben een plafond van steen. Het buurdorp Olvera ligt uitgerekt over een bergkam, met zijn kasteel op de top.

Ronda, de stad van het ravijn

Ronda ligt op een plateau dat in tweeën wordt gesneden door de Tajo, een kloof van zo’n honderd meter diep, uitgesleten door de Guadalevín. De Puente Nuevo gaat over de kloof. Hij werd in 1793 voltooid na meer dan dertig jaar bouwen en verbindt de oude Arabische stad met de wijk El Mercadillo.

De stad heeft een van de oudste arena’s van Spanje, die van de Real Maestranza, ingehuldigd in 1785. Hemingway en Orson Welles kwamen er vaak. De as van Welles rust op een landgoed in de buurt.

Wat je niet mag missen

1. 1De Puente NuevoDe brug van Ronda, die je ook van onderaf moet zien, vanaf het pad dat de kloof in daalt.
2. 2Arcos de la FronteraEen oude stad hoog op de rand van een klif, boven de vlakte van de Guadalete.
3. 3Setenil de las BodegasHuizen en straten gebouwd onder de rots.
4. 4Baelo ClaudiaEen Romeinse stad aan een strand van wit zand.
5. 5Vejer de la FronteraWitte steegjes en uitzicht op de Atlantische Oceaan.
6. 6CádizEen stad die bijna helemaal door de zee is omringd, volgens de overlevering drieduizend jaar geleden gesticht door de Feniciërs.

De witte dorpen in beeld

i

i

i

Setenil de las Bodegas en zijn huizen onder de rots.

Aan tafel in Cádiz

Jerez en Sanlúcar zijn de steden van de sherry: de fino, droog en bleek; de manzanilla uit Sanlúcar, die aan de riviermonding een zilte smaak krijgt; de oloroso, dieper van kleur. Je proeft ze in de bodegas, wijnkelders met de allure van een kathedraal.

Aan de kust maakt de blauwvintonijn van de almadraba, in het voorjaar gevangen in vaste netten volgens een eeuwenoude techniek, de faam van Barbate en Zahara de los Atunes. In Sanlúcar eet je de langostinos uit de riviermonding en tortillitas de camarones, dunne gefrituurde koekjes met garnaaltjes.