Het Slowaaks Paradijs en Spiš, van kastelen tot kloven met ladders

Van Košice naar de kloven van het Slowaaks Paradijs

Vanuit Košice gaat de weg omhoog door het dal van de Hornád, tussen de rivier, de spoorlijn en oude mijnwerkersdorpen. Dan gaat het dal open en zie je de akkers van Spiš. Eerst verschijnt de witte toren van Žehra, daarna het kasteel van Spiš, boven op zijn heuvel. De ruïnes beslaan bijna vier hectare. Aan de overkant ligt Spišská Kapitula, met zijn kathedraal achter de stadsmuren.

Verder naar het westen strekt de vlakte van Spiš zich uit aan de voet van de Hoge Tatra, die je tussen Levoča en Kežmarok vanaf de weg ziet. De steden zijn er oud, elk rond een groot plein.

In het zuiden ligt het Slowaaks Paradijs, een bebost kalkplateau vol smalle kloven. Je klimt er langs de watervallen omhoog via metalen ladders. Een bergweg leidt daarna naar het meer van Dedinky en de ijsgrot van Dobšiná.

In de basiliek is het hoogaltaar, gesneden door de werkplaats van meester Paul van Levoča, 18,62 meter hoog. Het werd in 1517 voltooid en is het hoogste gotische houten altaar ter wereld. Dezelfde werkplaats werkte aan het Sint-Jorisaltaar uit 1516, in de kerk van Spišská Sobota. Dat oude stadje is nu een wijk van Poprad.

In 1412 geeft koning Sigismund zestien steden van Spiš in pand aan Polen, onder meer Spišská Sobota en Spišská Nová Ves. Pas in 1772 komen ze terug bij Hongarije. In de 16e eeuw worden veel Saksen luthers. In Kežmarok is hun kerk van hout en staat ze buiten de stadsmuren, zoals de wetsartikelen van 1681 voor protestanten voorschreven. Deze artikelkerk staat sinds 2008 op de Werelderfgoedlijst van Unesco.

De kloven van het Slowaaks Paradijs en de grot van Dobšiná

Het plateau, waarin de Hornád en zijn zijrivieren kloven hebben uitgesleten, is sinds 1988 een nationaal park. Het Slowaaks Paradijs bezoek je te voet, niet met de auto. Vanuit Hrabušice-Podlesok loopt de kloof van Suchá Belá omhoog langs de watervallen, over ladders en loopbruggen. De kloven met ladders loop je maar in één richting, naar boven. In het noorden, bij Prielom Hornádu, volgt het pad de rivier over treeplanken die aan de rotswand vastzitten. Bij Čingov kijk je vanaf het uitzichtpunt Tomášovský výhľad over het dal.

Ten zuiden van het plateau werd de ijsgrot van Dobšiná in 1870 ontdekt door mijningenieur Jenő Ruffinyi. In 1887 was ze een van de eerste grotten in Europa met elektrisch licht. Ze bevat het hele jaar door meer dan 110.000 kubieke meter ijs. De rondleiding duurt een halfuur. De grot staat sinds 2000 op de Werelderfgoedlijst van Unesco.

Wat je niet mag missen

1. 1De Sint-ElisabethkathedraalIn Košice, de grootste kerk van Slowakije, met de crypte van Frans II Rákóczi.
2. 2Spišská KapitulaEen klein ommuurd stadje rond de Sint-Maartenskathedraal, tegenover het kasteel.
3. 3ŽehraDe Heilige-Geestkerk en haar fresco’s uit de 13e tot de 15e eeuw.
4. 4KežmarokDe houten artikelkerk en, in de lutherse kerk ernaast, het mausoleum van Imre Thököly.
5. 5Spišská Nová VesEen lang, spoelvormig plein, gedomineerd door de hoogste kerktoren van Slowakije (87 meter).
6. 6Het landhuis van BetliarDe vroegere jachtresidentie van de familie Andrássy, omringd door een groot Engels landschapspark.

Het Slowaaks Paradijs en Spiš in beeld

i

i

i

Ladders naast een waterval, in een kloof van het Slowaaks Paradijs.

De keuken van Spiš

De keuken is die van de Slowaakse bergen. Het nationale gerecht zijn de bryndzové halušky: kleine aardappelballetjes met bryndza, een schapenkaas, en spekjes. Je eet er ook kapustnica, een koolsoep. Na de wandeling serveren de berghutten van Podlesok en Kláštorisko eenvoudige maaltijden.

Gerookte schapenkazen, zoals parenica, worden op de markten verkocht. Je drinkt er kofola, een frisdrank met kruiden, en borovička, een jeneverbessenbrandewijn. Ten zuidoosten van Košice heeft Slowakije een klein deel van het wijngebied van Tokaj.