Zeeland, van Middelburg naar de dijken van de Delta

Van eiland naar eiland, over de dijken

Zeeland is een vlak land, gemaakt van eilanden die door dijken met elkaar verbonden zijn. Je rijdt tussen kaarsrechte polders, aan de voet van dijken die hoger zijn dan de daken. De N57 gaat over de dammen van de Deltawerken, tussen de Noordzee en de binnenwateren. Bij de Brouwersdam vertrekken de kitesurfers vanaf het strand.

Op het eiland Walcheren wisselen duinen en stranden elkaar af langs de kust, van Zoutelande tot Domburg. Bij Westkapelle houdt een dijk de zee tegen. Verder naar het oosten hebben Veere en Zierikzee hun oude havens en hun gevelhuizen bewaard. De Zeelandbrug, een brug van 5 kilometer, gaat over de Oosterschelde.

In het zuiden loopt de Westerscheldetunnel 6,6 kilometer lang onder de Westerschelde door. Aan de overkant grenst Zeeuws-Vlaanderen aan België. Sluis en Hulst hebben hun wallen bewaard, Aardenburg is de oudste stad van de provincie en de duinen van Cadzand lopen door tot aan het Zwin.

Het gotische stadhuis aan de Markt werd van 1452 tot 1520 gebouwd door de Keldermans, een architectenfamilie uit Mechelen. Op 17 mei 1940 verwoest een brand een groot deel van de oude binnenstad; van het stadhuis blijven alleen de muren over. Na de restauratie ging het in 1950 weer open.

Bij Vlissingen bewaakte Fort Rammekens, gebouwd in 1547, de toegang tot de vaargeul naar Middelburg. De schepen van de VOC wachtten bij het fort op gunstige wind. Het is het oudste zeefort van West-Europa dat nog overeind staat.

De watersnoodramp van 1953 en het Deltaplan

In de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 bezwijken de dijken onder een storm en een springtij. Het water kost in Nederland 1836 mensen het leven, bijna de helft van hen in Zeeland. In Ouwerkerk wordt het laatste gat in november gedicht met vier Phoenix-caissons, die gebouwd waren voor de kunstmatige havens van de landing in Normandië. Daarin zit nu het museum over de ramp, het Watersnoodmuseum.

Het Deltaplan damt daarna de zeearmen af. Voor de Oosterschelde was een gesloten dam gepland. Vissers en milieubeschermers verzetten zich daartegen, en men kiest voor een open kering, die koningin Beatrix op 4 oktober 1986 opent: 62 schuiven, die alleen bij zwaar weer omlaag gaan. Het getij blijft binnenkomen, en daarmee het zoute water waar de mosselen en de oesters van leven. De American Society of Civil Engineers rekent deze werken, samen met de Zuiderzeewerken, tot de zeven wereldwonderen van de moderne tijd.

Wat je niet mag missen

1. 1VeereDe haven waar de Schotse kooplieden van 1541 tot 1799 aan land moesten gaan, met zijn gevelhuizen en zijn grote kerk.
2. 2ZierikzeeEen oude haven die door twee poorten wordt bewaakt, en de Dikke Toren, die op 62 meter onaf is gebleven.
3. 3Westkapelle HoogDe toren van een 15e-eeuwse kerk, die vuurtoren werd; de kerk brandde in 1831 af.
4. 4DomburgDe op twee na oudste badplaats van het land, waar Mondriaan de duinen schilderde.
5. 5Neeltje JansMidden op de kering laat het Deltapark de Deltawerken zien.
6. 6SluisWallen en het enige belfort van Nederland, na de oorlog herbouwd.

Zeeland in beeld

i

i

i

Veere vanaf het water, met zijn gevelhuizen en de toren van het stadhuis.

De Zeeuwse keuken

Yerseke leeft al sinds de 15e eeuw van mosselen en sinds ongeveer 1870 van oesters. De oesterputten liggen aan de voet van de dijk, en het dorp heeft de enige mosselveiling van Nederland. Het mosselfeest, de Mosseldag, is op de derde zaterdag van augustus.

Aan de rand van de schorren groeit zeekraal, die je bij de vis eet. Bij de koffie neem je een Zeeuwse bolus, een broodje dat in een spiraal door de bruine suiker is gerold. De bolus zou afkomstig zijn van Sefardisch-joodse bakkers die zich in de 17e eeuw in Middelburg vestigden.