De Keukenhof en de tulpenvelden

De bloemenvelden van de Bollenstreek

Tussen Haarlem en Leiden ligt de Bollenstreek, het land van de bloembollen. In de lente vormen de percelen stroken in één kleur, gescheiden door sloten. Krokussen openen het seizoen in maart. Daarna volgen de hyacinten, de narcissen en de tulpen, van eind maart tot begin mei, met een piek die elk jaar van het weer afhangt.

Ten zuiden van Haarlem loopt de N206 midden tussen de velden door Vogelenzang en De Zilk, tot aan het Witte Kerkje in Noordwijkerhout. Verder naar het oosten gaat de N208 door Hillegom en Lisse. In Lisse toont de Keukenhof zijn bloemen in een groot park. Ga er het best naartoe zodra hij opengaat, voor de drukte begint.

De rondrit vertrekt in Haarlem en gaat verder dan de bloemen: de molens van de Zaanse Schans, de grachten van Leiden, Delft en Gouda, en dan de molens van Kinderdijk, in een polder onder zeeniveau. Je rijdt vaak over dijken, hoger dan de daken, en je deelt de weg met de fietsers.

De tulp was enkele decennia eerder uit het Ottomaanse Rijk gekomen. In 1593 wordt de botanicus Carolus Clusius hoogleraar in Leiden en leidt hij de botanische tuin van de universiteit, gesticht in 1590. Men ziet zijn tulpen als het begin van de bollenteelt in Nederland. Een reconstructie van zijn tuin is vandaag te bezoeken in de Hortus botanicus.

De vlammen van de duurste tulpen kwamen eigenlijk van een virus, dat toen nog onbekend was. Wat de krach betreft: historica Anne Goldgar liet in 2007 zien dat die veel minder mensen trof dan het gangbare verhaal zegt: een kleine groep handelaars en ambachtslieden.

De Keukenhof en de bollenkwekers

In de 15e eeuw is de Keukenhof de keukentuin van Slot Teylingen: zijn bossen en moestuinen leveren wild, fruit en groenten. Gravin Jacoba van Beieren sterft in 1436 op het kasteel. Van het kasteel is alleen een ruïne over, een paar kilometer verderop. In 1857 tekenen de tuinarchitecten Jan David en Louis Paul Zocher het landgoed om tot een park in Engelse landschapsstijl.

In 1949 maken bollenkwekers en -exporteurs er hun etalage van, die in 1950 voor het publiek opengaat. Elk najaar worden er zo’n zeven miljoen bollen geplant op 32 hectare, voor acht weken bloei. De velden eromheen dienen voor iets anders: daar worden de bloemen geteeld om hun bollen. Na de bloei koppen de kwekers de bloemen, en een veld vol kleur is in een paar dagen weer groen.

Wat je niet mag missen

1. 1De Zaanse SchansGroene houten huizen, tussen 1961 en 1974 bijeengebracht aan de oever van de Zaan.
2. 2De Grote Kerk van HaarlemHet Müllerorgel, voltooid in 1738, werd in 1766 bespeeld door de tienjarige Mozart.
3. 3De Hortus botanicus van LeidenDe oudste botanische tuin van Nederland.
4. 4De Nieuwe Kerk van DelftHet grafmonument van Willem van Oranje en de grafkelder van de koninklijke familie.
5. 5KinderdijkNegentien molens, de meeste rond 1740 gebouwd om de polder droog te malen, in 1997 op de Werelderfgoedlijst van Unesco gezet.
6. 6Het stadhuis van GoudaGotisch, begonnen in 1448, vrijstaand midden op het marktplein.

De Keukenhof en de tulpenvelden in beeld

i

i

i

De groene houten huizen van de Zaanse Schans, aan het water.

Aan tafel in Holland

Kaas is overal: jonge of oude gouda, en boerenkaas, gemaakt op de boerderij. In Gouda is er van april tot augustus op donderdagochtend een kaasmarkt voor de Waag. De stad claimt ook de stroopwafel, twee dunne wafels met karamelstroop ertussen, die je warm eet.

Op de markten vind je kibbeling (gefrituurde stukjes vis) en poffertjes, kleine pannenkoekjes met poedersuiker. Bij de borrel komen er bitterballen op tafel met een glaasje jenever, de brandewijn van jeneverbes waar gin van afstamt. De nieuwe haring komt pas in juni, na de tulpen.