Thessaloniki, de Olympus en Chalkidiki

Van de Olympus naar de stranden van Chalkidiki

Het noorden van Griekenland ontdek je in een lus vanuit Thessaloniki. Ten zuiden van Katerini loopt de snelweg langs de zee, en de Olympus rijst op zo’n twintig kilometer van de kust op tot 2.918 meter. Vanuit Litochoro klimt een weg van 18 kilometer met haarspeldbochten boven de Enipeaskloof naar Prionia. Daar begint het pad naar de berghutten.

In het oosten steekt Chalkidiki met drie schiereilanden in zee. Kassandra, het dichtstbij, is het drukst. Sithonia is wilder: de kustweg rijdt er helemaal omheen, tussen de pijnbomen en de granieten baaitjes, langs Porto Koufo, een bijna gesloten baai die Thucydides al noemde.

Het derde schiereiland is dat van de berg Athos, een republiek van kloosters die verboden is voor vrouwen. Vanuit Ouranoupoli varen boten langs de kust en de kloosters, op meer dan 500 meter van de oever. De top is 2.033 meter hoog.

De basiliek van Sint-Demetrius, gewijd aan de beschermheilige van de stad, werd herbouwd na de grote brand van 1917. De Hagia Sophia dateert uit de 7e eeuw. Aan de waterkant is de Witte Toren, een Ottomaanse toren, nu het symbool van de stad. Boven het centrum heeft de bovenstad, Ano Poli, haar steile straatjes en huizen met uitkragende verdiepingen bewaard. Erboven staat het Heptapyrgion, een vesting die tot 1989 als gevangenis diende.

Na de verdrijving van de Joden uit Spanje in 1492 waren de sefardische Joden lange tijd in de meerderheid in Thessaloniki. In 1943 werden de meeste Joden van de stad gedeporteerd.

Aigai, Pella en Dion, de steden van de Macedonische koningen

De eerste hoofdstad van Macedonië, Aigai, is het huidige Vergina. In 1977 ontdekte de archeoloog Manolis Andronikos er onder een grafheuvel koningsgraven, waaronder een onaangetast graf dat wordt toegeschreven aan Filips II, de vader van Alexander. Het museum is in de grafheuvel gebouwd, rond de graven. De site staat sinds 1996 op de Werelderfgoedlijst, en het gerestaureerde paleis ging in 2024 weer open.

Rond 400 v.Chr. maakte koning Archelaos Pella tot zijn hoofdstad. Alexander de Grote werd er in 356 v.Chr. geboren. In de huizen van de stad zijn kiezelmozaïeken gevonden, waaronder een hertenjacht met de signatuur ‘Gnosis heeft het gemaakt’. Aan de voet van de Olympus lag Dion, de heilige stad van de Macedoniërs; Alexander bracht er offers voordat hij naar Azië vertrok. In Thessaloniki toont het Archeologisch Museum het goud uit de graven van Sindos en de krater van Derveni.

Wat je niet mag missen

1. 1De EnipeaskloofHet E4-pad volgt de rivier van Litochoro naar Prionia, over houten bruggetjes.
2. 2Het oude klooster van Sint-DionysiusGesticht in de 16e eeuw en in 1943 verwoest door het Duitse leger, sindsdien deels gerestaureerd.
3. 3Het kasteel van PlatamonasEen kruisvaardersburcht boven de zee, aan het eind van het dal van Tempe.
4. 4De grot van PetralonaHier vond men in 1960 een archaïsche menselijke schedel van minstens 277.000 jaar oud.
5. 5Afytos en KallitheaEen hooggelegen dorp, en de ruïnes van het heiligdom van Zeus Ammon aan het water.
6. 6De toren van OuranoupoliEen Byzantijnse toren aan het strand, waar de Australische Joice NanKivell Loch woonde.

Thessaloniki, de Olympus en Chalkidiki in beeld

i

i

i

De muren van het kasteel van Platamonas boven de zee, onder een blauwe hemel.

De Macedonische keuken

In Thessaloniki begint de dag met een bougatsa, een bladerdeeggebakje met room of kaas. ’s Avonds deel je mezze in de taverna’s van de Ladadika, bij de haven. De mosselen uit de Thermaïsche Golf komen uit Chalastra.

De grote groene olijven van Chalkidiki hebben een beschermde oorsprongsbenaming. Op de hellingen van de Itamos, op Sithonia, maakt het domein Porto Carras wijn. In Arnaia koop je honing. De rode wijn om mee naar huis te nemen is de xinomavro uit Naoussa.