De Elzasser wijnroute, van Straatsburg naar Thann

Wijngaarden en dorpen aan de voet van de Vogezen

De Elzasser wijnroute volgt over zo’n 170 kilometer de voet van de Vogezen, van Marlenheim naar Thann. Ze loopt halverwege de helling door de wijngaarden, boven de Rijnvlakte. Om de twee à drie kilometer kom je een dorp tegen, in elk dalletje een kerktoren. Je parkeert voor de stadsmuren, loopt te voet rond, proeft een wijn bij een wijnboer en rijdt weer verder. De route werd in 1953 ingehuldigd en is een van de oudste wijnroutes van Frankrijk.

De dorpen hebben hun muren en hun vakwerkhuizen behouden. Riquewihr bewaarde zijn omwalling, zijn Doldertoren en zijn huizen uit de 16de en 17de eeuw. Kaysersberg, waar Albert Schweitzer in 1875 werd geboren, strekt zich uit aan de voet van zijn burcht. Eguisheim is in concentrische cirkels gebouwd rond zijn oude burcht. In de lente en de zomer nestelen de ooievaars op de daken. In de jaren zeventig waren ze bijna uit de Elzas verdwenen. Ze werden opnieuw uitgezet, onder meer dankzij het centrum van Hunawihr, en zijn nu weer talrijk.

De Vogezen houden de wolken uit het westen tegen. Colmar is een van de droogste steden van Frankrijk. De wijngaarden profiteren van warme zomers en lange najaren, gunstig voor een late oogst: de vendanges tardives.

De burcht is een getuige van de Duitse tijd. De Elzas wisselde tussen 1871 en 1945 vier keer van nationaliteit. Na de oorlog van 1870 werd ze bij het Duitse Keizerrijk ingelijfd, in 1918 werd ze weer Frans. In 1940 annexeerde het Reich haar de facto. In 1944 en 1945 werd ze bevrijd.

Aan die geschiedenis houdt de streek een eigen lokaal recht over, met een regeling voor de erediensten die op het Concordaat teruggaat. Het Elzassisch, een Germaans dialect dat veel ouder is dan die annexaties, hoor je nog altijd, vooral op het platteland en bij ouderen. De dorpsnamen zijn van Germaanse oorsprong: Riquewihr, Kaysersberg, Eguisheim.

Colmar en het Isenheimer altaar

In Colmar volgt de Petite Venise, het ‘Klein-Venetië’, de Lauch tussen vakwerkhuizen en de oude wijken van looiers en groentetelers. De beeldhouwer Bartholdi, de maker van het Vrijheidsbeeld, werd hier geboren. Een replica van zijn beeld verwelkomt reizigers aan de noordelijke toegang van de stad.

Het Musée Unterlinden bewaart het Isenheimer altaar. Matthias Grünewald schilderde het rond 1512–1516 voor de Antonieten, kloosterlingen die lijders aan het Sint-Antoniusvuur verzorgden, een ziekte die de ledematen deed branden. De grote Kruisiging toont een Christus met een lichaam vol wonden.

Wat je niet mag missen

1. 1De kathedraal van StraatsburgDankzij haar torenspits van 142 meter was de kathedraal ruim twee eeuwen het hoogste bouwwerk ter wereld. Het astronomisch uurwerk komt elke dag om 12.30 uur in beweging.
2. 2De Mont Sainte-OdileHet klooster van de patroonheilige van de Elzas, omringd door een ‘heidense muur’ van meer dan tien kilometer.
3. 3De Haut-KœnigsbourgDe voor Wilhelm II herbouwde burcht, met de vlakte en het Zwarte Woud aan de horizon.
4. 4RiquewihrZijn stadsmuren, zijn Doldertoren en zijn wijnboerenhuizen, te midden van de grands crus.
5. 5Het Isenheimer altaarHet meesterwerk van Grünewald, in het Musée Unterlinden in Colmar.
6. 6EguisheimEen dorp in cirkels, met daarboven de drie donjons van de Haut-Eguisheim.

De Elzasser wijnroute in beeld

i

i

i

De daken van Obernai, gezien vanuit de wijngaarden.

De Elzasser keuken

De Elzas maakt vooral witte wijn: riesling, gewurztraminer, pinot gris, muscat, sylvaner, pinot blanc. De enige rode is de pinot noir. De wijnen dragen de naam van hun druif in plaats van hun dorp, en eenenvijftig wijngaardpercelen zijn geklasseerd als grand cru. De crémant d’Alsace is de mousserende wijn van de streek.

Aan tafel eet je choucroute garnie, baeckeoffe, lang gestoofd in een aardewerken pot, en tarte flambée. Bij de koffie eet je kougelhopf, gebakken in zijn tulbandvorm. In de herfst drink je de jonge wijn met walnoten en een uientaart, in een winstub, het Elzasser wijnlokaal met houten wanden.