Wallis, van de passen naar de Matterhorn

Passen, gletsjers en dalen

Je komt Wallis binnen over de passen. De weg klimt tussen stuwmeren en granietplaten naar de Grimselpas, op 2.164 meter. Hij daalt met haarspeldbochten af naar Gletsch. Van daaruit gaat een rit heen en terug naar de Furkapas, op 2.429 meter, dicht langs de Rhônegletsjer. James Bond rijdt in 1964 met zijn Aston Martin over deze weg in ‘Goldfinger’.

In het Goms, het hoge dal van de Rhône, zijn de houten huizen zwart geworden door de zon. In Fiesch brengen kabelbanen je naar de Aletschgletsjer. Zermatt is autovrij: je parkeert in Täsch, vanwaar een pendeltrein er in 12 minuten naartoe rijdt. Vanuit Zermatt klimt de trein van de Gornergrat tot 3.089 meter, recht tegenover de Matterhorn.

Verder naar het westen zijn de dalen rustiger: Saint-Luc, Grimentz en het Lac de Moiry in het Val d’Anniviers, Evolène in het Val d’Hérens. Daar spreken ze Frans. De Raspille, een beek tussen Salgesch en Sierre, scheidt het Duitstalige Oberwallis van het Franstalige deel van Wallis.

In Saint-Maurice werden volgens de overlevering de soldaten van het Thebaanse legioen aan het eind van de 3e eeuw gemarteld. In 515 sticht de Bourgondische prins Sigismund hier een abdij, die sindsdien zonder onderbreking bewoond is: ze noemt zich het oudste klooster van het Westen dat nog in gebruik is.

In Brig is het Stockalperpaleis gebouwd door een koopman. Kaspar Stockalper (1609-1691) werd rijk met de handel over de Simplon en het zoutmonopolie. Zijn paleis heeft drie torens met vergulde uienkoepels. In 1678 viel Stockalper in ongenade en ging hij een paar jaar in ballingschap in Domodossola, aan de andere kant van de Simplon.

Gletsjers en stuwdammen

De Aletschgletsjer is de grootste van de Alpen, in het hart van het Unesco-werelderfgoed Jungfrau-Aletsch. Sinds 1870 is hij meer dan 3 kilometer teruggetrokken. Twee eeuwen geleden kwam de Rhônegletsjer tot in Gletsch; nu houdt hij veel hoger op. In de zomer liggen er witte zeilen over een deel ervan, om het smelten af te remmen.

Wallis leeft al lang van het water van zijn gletsjers. De stuwdam van de Grande Dixence, 285 meter hoog en klaar in 1961, is de hoogste gewichtsstuwdam ter wereld. Lang voor de stuwdammen bouwden de Wallisers bisses: kanalen die tegen de rotswanden hangen en water brengen naar de wijngaarden en weiden van een van de droogste streken van Zwitserland.

Wat je niet mag missen

1. 1De GelmerbahnEen open kabelspoorbaan, gebouwd voor de aanleg van een stuwdam, met een helling van 106%.
2. 2De stoomtrein van de FurkaEen oude bergspoorlijn tussen Oberwald en Realp, door vrijwilligers weer in gebruik genomen.
3. 3Het EggishornVanuit Fiesch brengen twee kabelbanen je bijna tot de top, tegenover de Aletschgletsjer.
4. 4De GornergratAls het windstil is, spiegelt de Matterhorn zich in de Riffelsee.
5. 5De aardpiramides van EuseigneZuilen van morenegrond, met op elke zuil een steenblok.
6. 6De Fondation Pierre GianaddaEen kunstmuseum in Martigny, gebouwd rond de resten van een Gallo-Romeinse tempel.

Wallis in beeld

i

i

i

De stoomtrein van de Furka op het viaduct van Steinstafel.

De keuken van Wallis

Het gerecht van Wallis is raclette: je verwarmt een halve kaas en schraapt het gesmolten deel over aardappelen, met gedroogd vlees uit Wallis en roggebrood. In het Goms bakken ze cholera, een taart van aardappelen, prei, appels en kaas; de naam zou van een cholera-epidemie komen.

Wallis is het grootste wijnkanton van Zwitserland. De fendant, gemaakt van chasselas, is de witte wijn voor elke dag. In Visperterminen gaan de wijngaarden tot boven 1.100 meter en leveren ze de heida, een aromatische witte wijn. In Grimentz bewaart de burgergemeente, de gemeenschap van de oude families van het dorp, de gletsjerwijn in vaten van lariks die nooit worden leeggemaakt: elk jaar komt de nieuwe wijn bij de oudere.