De Aragonese Pyreneeën, van Ordesa tot Loarre

De zuidkant van de Pyreneeën

Aan Spaanse zijde zijn de Pyreneeën droger en zonniger. De weg verlaat Huesca en de vlakte en klimt dan naar dalen die doorsneden zijn door kloven in de kalksteen. De eerste rotswanden rijzen al op aan de rand van de vlakte. Het kasteel van Loarre, gebouwd in de 11de eeuw, is een van de best bewaarde romaanse burchten van Europa; Ridley Scott draaide er ‘Kingdom of Heaven’. Op een halfuur daarvandaan staan de Mallos de Riglos, torens van rood conglomeraat van bijna driehonderd meter hoog. Ze trekken klimmers aan, en er nestelen gieren.

De dorpen verschillen van dal tot dal. In de dalen van Hecho en Ansó, in het westen, dragen de kegelvormige schoorstenen de espantabrujas, een steen of beeldje dat heksen op afstand moet houden. Het Aragonees, de Romaanse taal van deze dalen, leeft er voort in plaatselijke dialecten. In het oosten bewaart Aínsa een groot plein met arcaden en een kasteel, daar waar de Ara in de Cinca uitmondt.

Verder naar het zuiden staat Alquézar op een rotsuitloper boven de kloven van de río Vero, een van de topbestemmingen voor canyoning in Europa. Ten noordoosten van Aínsa, buiten deze lus, leidt het dal van Benasque naar de voet van de Aneto, met 3.404 meter de hoogste top van de Pyreneeën.

Verder het dal af kom je in Jaca. Het koninkrijk Aragón ontstond in de 11de eeuw in deze dalen, voordat het zich uitstrekte tot aan de Middellandse Zee en Napels. Jaca was de eerste hoofdstad.

Ten zuidwesten van Jaca is het klooster van San Juan de la Peña gebouwd onder een enorme rotsplaat. Het herbergt een romaanse kruisgang met gebeeldhouwde kapitelen en het pantheon van de eerste koningen van Aragón. Volgens de overlevering werd hier de heilige graal bewaard; de kathedraal van Valencia zegt hem vandaag te bezitten.

Ordesa en de Monte Perdido

De Monte Perdido, 3.355 meter hoog, geldt als het hoogste kalkmassief van Europa. Samen met de Cirque de Gavarnie, aan de andere kant van de grens, staat hij als één geheel op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Aan Spaanse zijde wordt hij beschermd door het nationaal park Ordesa, opgericht in 1918, een van de twee oudste van Spanje.

Het dal van Ordesa is ontstaan door een gletsjer. Zijn rotswanden van honderden meters hoog torenen boven de beuken uit. Vanaf de Pradera, aan het eind van de weg, loop je over een pad in zo’n drie uur naar de waterval van de Cola de Caballo. In de zomer en tijdens de vakanties is de weg naar de Pradera gesloten voor auto’s: je gaat met de pendelbus omhoog vanuit Torla, een dorp met leien daken. Verder naar het oosten volg je de kloof van Añisclo over een smalle weg die in de rotswand is uitgehakt.

Wat je niet mag missen

1. 1Het dal van OrdesaHet pad langs de watervallen tot de Cola de Caballo, onder de rotswanden.
2. 2De kloof van AñiscloEen weg uitgehakt in de rots, boven de kommen van de río Bellós.
3. 3San Juan de la PeñaEen romaanse kruisgang onder een rotsplaat.
4. 4Het station van CanfrancEen spoorwegpaleis achter in een bergdal.
5. 5Het kasteel van LoarreEen gave romaanse burcht, aan de rand van de vlakte.
6. 6AínsaEen middeleeuws plein met arcaden, tegenover de toppen van de Sobrarbe.

De Aragonese Pyreneeën in beeld

i

i

i

De Mallos de Riglos.

Aan tafel in Alto Aragón

De keuken van de dalen is een bergkeuken: de ternasco de Aragón, een jong lam dat eerst met melk en daarna met graan wordt grootgebracht, beschermd met een geografische aanduiding; de migas, broodkruimels gebakken met knoflook en spek; in de herfst paddenstoelen uit de dennenbossen.

Aan de voet van de bergen maakt het wijngebied Somontano, rond Barbastro, gewaardeerde wijnen. Uit Huesca neem je pastel ruso mee: twee dunne amandelschuimkoekjes, gevuld met pralinécrème.