Maramureș en Boekovina

De wegen van Noord-Roemenië

Vanuit Baia Mare gaat de weg over de Gutâipas en daalt af naar de dalen van de Mara en de Iza. Dit is Maramureș: houten dorpen, een gebeeldhouwde poort voor elk huis, hooibergen rond een paal. Je komt paard-en-wagens en kuddes tegen. Op zondagochtend gaan veel bewoners in traditionele klederdracht naar de kerk.

In Vișeu de Sus laat je de auto staan voor de Mocănița, een stoomtrein op een bosspoorlijn die door het Vaserdal omhoog rijdt tot Paltin: reken op een flinke halve dag. Daarna klimt de weg naar de Prisloppas, op 1416 meter, en komt hij in Boekovina.

Boekovina is bedekt met beuken- en sparrenbossen. De beschilderde kloosters liggen diep in de dalen, achter hun ringmuren. De reis eindigt in de Bicazkloof, tussen twee kalkstenen wanden, en daarna bij het Lacul Roșu, al in Transsylvanië.

Binnen hebben dorpsschilders in de 18e eeuw de muren beschilderd. In Poienile Izei schilderden ze de hel en haar folteringen. Deze kerken zijn vaak dicht: je vraagt de sleutel aan de buren of aan de priester. Verwar in Bârsana het kleine kerkje van de lijst, op de heuvel, niet met het grote klooster uit de jaren 90.

In Săpânța sneed de beeldhouwer Stan Ioan Pătraș vanaf 1935 kruisen uit eikenhout, die hij felblauw beschilderde. Elk kruis toont een scène uit het leven van de overledene, met een grafschrift op rijm, vaak grappig. Dit is het Vrolijke Kerkhof.

De beschilderde kloosters van Boekovina

In de 16e eeuw worden kerken van Noord-Moldavië ook aan de buitenkant beschilderd: heiligen, Bijbelse taferelen, het Laatste Oordeel. Ze worden vaak beschreven als een Bijbel in beelden voor gelovigen die niet konden lezen. Zeven kerken staan sinds 1993 op de Werelderfgoedlijst, waaronder Voroneț, Arbore, Humor en Moldovița; Sucevița kwam er in 2010 bij als achtste. In Voroneț bedekt het Laatste Oordeel de hele westmuur. Het is geschilderd op een intens blauwe achtergrond, het ‘blauw van Voroneț’. In Sucevița is de westmuur wit gebleven omdat de schilder volgens de legende van de steiger is gevallen.

Het klooster van Voroneț werd gesticht door Stefan de Grote, vorst van Moldavië van 1457 tot 1504, die lang tegen de Ottomanen heeft gevochten. Volgens de overlevering bouwde hij na elke overwinning een kerk. Hij ligt begraven in Putna, het klooster dat hij stichtte. De naam Boekovina komt van een Slavisch woord dat ‘beukenbos’ betekent; Oostenrijk maakte er de officiële naam van de streek van toen het die in 1775 annexeerde.

Wat je niet mag missen

1. 1Het Vrolijke KerkhofDe blauwe kruisen van Săpânța. Kom ’s ochtends, voor de touringcars.
2. 2Het Memoriaal van SighetDe voormalige gevangenis waar het communistische regime van 1950 tot 1955 de elite van het land opsloot.
3. 3De MocănițaEen van de laatste stoomtreinen op een bosspoorlijn in Europa.
4. 4VoronețHet Laatste Oordeel op een blauwe achtergrond, aan het eind van de middag.
5. 5De citadel van SuceavaDe vesting van de oude Moldavische hoofdstad, die in 1476 standhield tegen sultan Mehmet II.
6. 6Het Lacul RoșuEen meer dat in 1837 of 1838 ontstond door een aardverschuiving; de stammen van verdronken sparren steken er nog uit.

Maramureș en Boekovina in beeld

i

i

i

De blauw beschilderde houten kruisen van het Vrolijke Kerkhof van Săpânța.

De keuken van Maramureș en Boekovina

In Maramureș krijg je bij aankomst vaak een glaasje horincă aangeboden: een pruimenbrandewijn die twee keer is gestookt, heel sterk. Balmoș, een herdersgerecht, combineert maïsgries met schapenkaas.

In Boekovina is ciorbă rădăuțeană, genoemd naar Rădăuți, een zure soep met kip, knoflook en room. Als dessert eet je papanași: gefrituurde deegbollen met verse kaas, met room en jam erbij.