Luxemburg, van Klein Zwitserland tot de Moezel

Zandsteen, kastelen en wijngaarden

Het land is klein, maar het landschap verandert snel. Ten noordoosten van de hoofdstad ligt het Mullerthal, dat ook Luxemburgs Klein Zwitserland heet: een streek van beukenbossen en met mos bedekte zandsteenrotsen. De weg langs de Zwarte Ernz komt voorbij de Schiessentümpel, een waterval met drie stromen onder een stenen brug van eind 19e eeuw.

Verder naar het noorden volgt de weg de Sûre en daarna de Our, die hier de grens vormen: de overkant is Duits. Het kasteel van Vianden duikt op na een bocht. In het Éislek, de Luxemburgse Ardennen, ligt Clervaux diep in zijn dal en Esch-sur-Sûre in een meander van de Sûre.

In het zuidoosten gaat de weg omlaag naar de Moezel. De wijnroute volgt de rivier over 42 kilometer, tussen de wijnhellingen en de Duitse oever, tot Schengen, waar in 1985 het akkoord over de afschaffing van de grenscontroles werd getekend.

Onder de vestingmuren hebben soldaten gangen in de rots uitgehakt: de kazematten. Het netwerk was ooit 23 kilometer lang, en er is nog 17 kilometer van over. De kazematten van de Bock kun je bezoeken, over meerdere verdiepingen, met openingen die uitkijken over het dal. Tijdens de twee wereldoorlogen dienden de kazematten als schuilplaats voor de bevolking.

In 1867 verklaart het Verdrag van Londen Luxemburg neutraal en legt het de ontmanteling van de vesting op. Een deel van de muren staat nog overeind. Vanaf de Chemin de la Corniche, op de vestingmuren, kijk je recht omlaag op de Grund, de benedenstad aan de Alzette.

De zandsteen van het Mullerthal

Het Mullerthal dankt zijn landschap aan de Luxemburgse zandsteen, een gesteente van zand dat zo’n 200 miljoen jaar geleden in een ondiepe zee werd afgezet. Water en vorst hebben het in blokken, kloven en smalle gangen opgedeeld. Rond Berdorf en Echternach lopen de paden onder in die spleten, zoals in de Wolfsschlucht, tussen rotswanden tot 50 meter hoog. Sinds 2022 is de streek een Unesco Global Geopark.

Deze zandsteen werd ook gewonnen. De Hohllay, bij Berdorf, is een grote zaal die in de rots is uitgehakt: de Romeinen zouden er al stenen hebben gehouwen, en in de middeleeuwen haalde men er molenstenen uit. De kastelen van Larochette en Beaufort staan op hetzelfde gesteente. De Mullerthal Trail, 112 kilometer lang, verbindt de belangrijkste plekken in drie lussen.

Wat je niet mag missen

1. 1De kazematten van de BockGangen die in de rots zijn uitgehakt, onder de oude stad.
2. 2De SchiessentümpelDe waterval en zijn stenen brug, aan de weg langs de Zwarte Ernz.
3. 3EchternachDe abdij die Sint-Willibrord in 698 stichtte, en de springprocessie, die op de Unesco-lijst van immaterieel erfgoed staat.
4. 4Het kasteel van ViandenEen gerestaureerd kasteel boven de Our; Victor Hugo verbleef in 1871 in het stadje.
5. 5The Family of ManDe 503 foto’s die Edward Steichen in 1955 bijeenbracht voor het MoMA, tentoongesteld in het kasteel van Clervaux.
6. 6De MoezelwijnrouteDe wijndorpen van Remich tot Grevenmacher, en het uitzicht vanaf de Këppchen.

Luxemburg in beeld

i

i

i

Het kasteel van Vianden boven de bossen van de Our.

De Luxemburgse keuken

De Luxemburgse Moezel maakt vooral witte wijn: rivaner, auxerrois, riesling, pinot gris, en een crémant de Luxembourg. Aan het water eet je friture de la Moselle, kleine gefrituurde visjes.

Het nationale gerecht is Judd mat Gaardebounen, gerookte varkensnek met tuinbonen. Op de markten vind je Gromperekichelcher, gebakken aardappelkoekjes. Aan het eind van de zomer komt de Quetschentaart, de pruimentaart. Bij het kasteel van Beaufort wordt Cassero gemaakt, een likeur van zwarte bessen.