Sicilië, van gouden mozaïeken tot Griekse tempels

Het eiland rond

De lus begint in Palermo en volgt vooral de kust. Ze gaat via de Etna en Syracuse en komt terug via het zuiden en het westen. In Cefalù liggen de oude stad en de Normandische kathedraal ingeklemd tussen de rots van de Rocca en het strand. In een uur rijden ga je van een Griekse tempel naar een Normandische kerk of een barokke stad.

In Palermo vermengden de Normandiërs, die in 1061 op Sicilië aankwamen, Byzantijnse, Arabische en Latijnse kunst. In het Palazzo dei Normanni brengt de Cappella Palatina Byzantijnse mozaïeken samen onder een houten plafond, beschilderd in de islamitische traditie. Boven de stad ligt de kathedraal van Monreale, gebouwd in de jaren 1170 en bekleed met meer dan 6.000 vierkante meter gouden mozaïek. Samen met de kathedraal van Cefalù en andere monumenten van Palermo staan ze sinds 2015 op de Werelderfgoedlijst.

Na Taormina klimt een weg op de Etna naar Rifugio Sapienza, op zo’n 1.900 meter, aan de voet van de Silvestri-kraters, die in 1892 ontstonden. De vulkaan steekt boven de 3.300 meter uit; elke uitbarsting verandert zijn hoogte. De Sicilianen noemen hem ’a Muntagna, de Berg. De Etna staat sinds 2013 op de Werelderfgoedlijst.

Catania is een van de acht. In 1669 sluit de lava van de Etna het kasteel in. Na de aardbeving van 1693 wordt de stad herbouwd in lavasteen.

In Caltagirone zijn sinds de jaren vijftig de 142 treden van de scalinata bekleed met majolica, beschilderd aardewerk.

De Griekse steden

De Grieken stichten hun steden op Sicilië vanaf de 8ste eeuw voor onze jaartelling, tegenover de Fenicische handelsposten in het westen. Syracuse, rond 733 voor onze jaartelling gesticht door Korinthiërs, biedt Athene het hoofd. In 413 voor onze jaartelling wordt het Atheense leger verslagen en worden de gevangenen opgesloten in de steengroeven van de stad, de latomieën. Caravaggio zou een ervan het Oor van Dionysius hebben gedoopt: de tiran, zo wordt gezegd, luisterde er later zijn gevangenen af. Op het eiland Ortigia is de kathedraal in een tempel van Athena gebouwd.

De dichter Pindarus noemde Agrigento de mooiste stad der stervelingen. De tempels staan op een rij op een heuvelkam, ten zuiden van de moderne stad. De Concordiatempel is blijven staan omdat hij tot kerk werd verbouwd. Selinunte, in 409 voor onze jaartelling door Carthago verwoest, heeft zijn vervallen tempels aan zee behouden. In Segesta, een stad van de Elymiërs, zou een Dorische tempel nooit een dak hebben gekregen.

Wat je niet mag missen

1. 1Het theater van TaorminaEen antiek theater met de Etna en de zee als decor; beneden ligt het eilandje Isola Bella.
2. 2De Villa Romana del CasaleZo’n 3.500 vierkante meter mozaïek uit de 4de eeuw, met onder meer de sportende vrouwen in bikini.
3. 3De Scala dei TurchiEen witte mergelklif die in treden afloopt; een bezoek van twintig minuten, alleen op reservering en met een ticket.
4. 4De zoutpannen van TrapaniWindmolens en bergen zout; in de lagune van het Stagnone ligt het Fenicische eiland Mozia, per boot te bereiken.
5. 5EriceEen middeleeuws stadje op 750 meter hoogte, vaak in de nevel.
6. 6Het Zingaro-reservaatZeven kilometer kust zonder weg, te voet te verkennen vanuit Scopello.

Sicilië in beeld

i

i

i

De Silvestri-kraters op de zuidflank van de Etna; aan hun voet Rifugio Sapienza en de vlakte van Catania.

Aan tafel op Sicilië

In Palermo eet je op straat: panelle van kikkererwten, pane ca’ meusa met kalfsmilt, en de arancina, die in Catania mannelijk wordt: arancino. In het oosten bestaat het ontbijt in de zomer uit een granita met een brioche. In Modica wordt de chocolade koud bewerkt, zodat hij tussen je tanden knerpt.

De Arabieren brachten het suikerriet en de citrusvruchten mee, en misschien ook de naam van de cassata. Trapani serveert viscouscous, en Marsala zijn wijn, die de Engelse koopman John Woodhouse vanaf 1773 bekendheid gaf.