Sardinië, van baaien tot nuraghi

Het eiland rond

De route gaat langs de kust rond Sardinië, met uitstapjes naar het binnenland. In het noordoosten is de Gallura een land van graniet: door de wind afgeronde blokken, maquis en baaien met turquoise water. Aan deze bijna onbewoonde kust richtte prins Karim Aga Khan in 1962 het consortium van de Costa Smeralda op. De baaien van de Costa Smeralda werden het bekendste beeld van het eiland.

In het westen loopt een kustweg langs de zee, van Alghero naar Bosa, waar de kleurige huizen oplopen naar een kasteel. In het midden is de Barbagia een land van bergen en herdersdorpen. De Romeinen noemden haar Barbaria: haar stammen ontsnapten aan hun recht. In Orgosolo bedekken meer dan tweehonderd muurschilderingen de gevels; de eerste dateert van 1969.

In het oosten stort de kalksteen van de Supramonte zich in zee. De wanden van de kloof van Gorropu zijn op sommige plekken meer dan vijfhonderd meter hoog. Aan de Golf van Orosei zijn de meeste baaien alleen te voet of per boot bereikbaar. Cala Goloritzé, onder haar rotsnaald van 143 meter, bereik je alleen te voet.

Overal langs de weg rijzen torens op die ouder zijn dan Rome. Het volk dat ze bouwde, heeft geen enkel geschrift nagelaten. Het richtte ook de gigantengraven op, zoals in Coddu Vecchiu, en groef heilige bronnen. In Santa Cristina verlicht de zon bij de equinoxen om twaalf uur ’s middags de trap tot aan het water.

Nog ouder zijn de domus de janas, de ‘feeënhuizen’. Het zijn graven die in de rots zijn uitgehouwen. Ze staan sinds 2025 op de Werelderfgoedlijst.

Eén eiland, meerdere talen

Vóór het Latijn schreef het eiland in het Fenicisch. De stele van Nora, in 1773 bij Pula gevonden, geldt als de oudste bekende Fenicische inscriptie buiten de Levant. Vandaag heet Cagliari op de verkeersborden ook Casteddu: de regio erkent het Sardisch sinds 1997. In het noorden spreekt men Gallurees, dat dicht bij het Corsicaans staat.

In Alghero spreekt men Catalaans. In 1354 neemt Peter IV van Aragon de stad in en vervangt hij de bewoners door Catalaanse kolonisten. Nog altijd kan één op de twee inwoners Algherees spreken, en de straten hebben twee namen.

Wat je niet mag missen

1. 1Capo TestaEen granieten kaap, door de wind gebeeldhouwd, tegenover Corsica.
2. 2La PelosaWit zand, een wachttoren op zijn eilandje en tegenover je Asinara, een gevangeniseiland dat tot 1999 gesloten was voor publiek.
3. 3De NeptunusgrotAls de zee het toelaat, daal je af langs 654 treden tegen de klif van Capo Caccia, of je vaart erheen vanuit Alghero, van april tot oktober.
4. 4De kustweg van Alghero naar BosaEen weg als een balkon boven de zee, onder de hoogten waar vale gieren nestelen.
5. 5TharrosEen Fenicische en daarna Romeinse stad op de punt van het schiereiland Sinis; de reuzen van Mont’e Prama zie je vlakbij, in Cabras.
6. 6Het Castello van CagliariDe bovenstad van de Pisanen, met haar torens uit de 14de eeuw en het Bastione di Saint Remy.

Sardinië in beeld

i

i

i

Het gigantengraf van Coddu Vecchiu bij Arzachena, met zijn grote, afgeronde stele.

Aan tafel op Sardinië

De Sardijnse keuken is in de eerste plaats een herderskeuken. De pane carasau is een krokant plat brood met de bijnaam ‘muziekpapier’. De porceddu, geroosterd speenvarken, eet je op feestdagen. In de Ogliastra zijn de culurgiones ravioli van aardappel, pecorino en munt, dichtgevouwen in de vorm van een korenaar.

De bottarga van harder uit de lagune van Cabras is de bekendste. Je sluit af met een seada, een gefrituurde deegflap met kaas, gedrenkt in honing, en een glas mirto, de likeur van mirte. De Cannonau is de grote rode wijn van het eiland; de Vermentino di Gallura is zijn enige DOCG.