Mostar en Herzegovina

De Neretva, de karst en de bruggen

Herzegovina is het zuidelijke deel van Bosnië en Herzegovina. De Neretva, een smaragdgroene rivier, stroomt er dwars doorheen. Ten noorden van Mostar volgt de weg haar kloof stroomopwaarts tussen kalkrotsen, en loopt dan langs een stuwmeer tot Konjic en zijn oude brug.

Mostar bekijk je te voet, tussen de Stari Most, de moskeeën en de oude bazaar. Verder naar het zuiden kom je door Međugorje, waar zes jongeren in 1981 zeiden dat ze de Maagd Maria hadden gezien, en daarna zwem je aan de voet van de watervallen van Kravica.

Naar het oosten gaat de weg over hoogvlakten van witte steen en langs halflege dorpen, en daalt dan af naar Trebinje, met zijn platanen en zijn Ottomaanse brug. De stad ligt in de Republika Srpska, de andere entiteit van het land: geen controle, wel borden in het cyrillisch.

De Ottomanen hadden Herzegovina in handen van de 15e eeuw tot 1878. Ze lieten er moskeeën, badhuizen en vooral bruggen achter. De Stari Most van Mostar werd in 1566 voltooid door Mimar Hayruddin, een leerling van de grote architect Sinan. Op 9 november 1993 stortte hij in onder het vuur van de Bosnisch-Kroatische troepen. Hij werd herbouwd met dezelfde lokale steen, ging in 2004 weer open en kwam in 2005 op de Unesco-lijst. In de zomer duiken jongeren van zijn boog, zo’n twintig meter boven het water.

De brug van Konjic stamt uit 1682. Hij werd in 1945 door de Duitsers opgeblazen en in 2009 herbouwd. De Arslanagićbrug van Trebinje zou uit 1574 stammen. Vanwege een stuwdam werd hij steen voor steen afgebroken en in 1972 in de stad weer opgebouwd. Počitelj, een versterkt dorp boven de Neretva, kreeg na de oorlog zijn moskee en zijn toren terug.

De karst van Herzegovina

Hier is de ondergrond karst: kalksteen waarin het water wegzakt en onder de grond verder stroomt. Aan de oppervlakte zie je stenige hoogvlakten en polje’s, gesloten vlakten met vruchtbare grond, zoals het Popovo polje. Aan de rand daarvan ligt de grot van Vjetrenica, in Zavala, sinds 2024 werelderfgoed. Er zijn meer dan 200 soorten geteld. De naam betekent ‘de grot van de wind’: in de zomer komt er een koude luchtstroom uit de ingang.

In deze kalksteen hakte men in de middeleeuwen stećci, grote grafstenen die eigen zijn aan Bosnië en Herzegovina en zijn buurlanden. Achtentwintig necropolen staan sinds 2016 op de Unesco-lijst, waarvan twintig in het land. In Radimlja, bij Stolac, zie je jagers, rondedansen en een man die een reusachtige hand opsteekt.

Wat je niet mag missen

1. 1De minaret van de Koski Mehmed Pasja-moskeeEen van de mooiste uitzichten op de Stari Most.
2. 2KujundžilukDe geplaveide straat van de oude bazaar, met zijn koperwerkplaatsen.
3. 3De PartizanenbegraafplaatsEen monument van stenen terrassen van Bogdan Bogdanović, uit 1965, lang aan zijn lot overgelaten.
4. 4De brug van JablanicaEen ijzeren brug, in 1968 opgeblazen voor de film De slag om de Neretva.
5. 5De watervallen van KravicaWatervallen van ongeveer 28 meter en een bassin om te zwemmen.
6. 6Hercegovačka GračanicaDe kerk waar de dichter Jovan Dučić begraven ligt, boven Trebinje, om bij zonsondergang te bekijken.

Mostar en Herzegovina in beeld

i

i

i

De Arslanagićbrug en haar bogen over de Trebišnjica, in Trebinje.

De keuken van Herzegovina

De keuken is die van de Ottomaanse Balkan: ćevapi, kleine gegrilde worstjes in een plat brood met ui; gevulde wijnbladeren en groenten. In Blagaj eet je forel aan de oever van de Buna. Bosnische koffie wordt geschonken uit een klein koperen pannetje, met een stukje lokum.

Voor wijn is dit de belangrijkste streek van het land. De witte wijn heet žilavka, de rode blatina en vranac. Bij Trebinje bewaart het klooster van Tvrdoš zijn wijn in een kelder die deels uit de 15e eeuw stamt. In de herfst worden langs de wegen rond Čapljina vijgen en granaatappels verkocht.