Bosnië, van de Una tot Sarajevo

Een route langs rivieren

Deze reis doorkruist Bosnië van west naar oost, bijna altijd langs een rivier. Ze begint aan de Una, smaragdgroen, tussen rotswanden en bossen. In Bihać stroomt de rivier langs de voet van de oude stad; stroomafwaarts kijken het kasteel van Ostrožac en de vesting van Bosanska Krupa erop neer.

In het zuiden krijgt Nationaal Park Una veel minder bezoekers dan Plitvice, aan de andere kant van de grens. Bij Štrbački buk valt de rivier zo’n 25 meter naar beneden in watervallen. Verderop kijkt de vesting van Ostrovica uit over Kulen Vakuf, en in Martin Brod stroomt de Unac in de Una, tussen molens en watervallen. Je kunt er zwemmen en op de rivier raften.

Daarna klimt de weg naar hoogvlaktes met weiden en beuken, gaat door Ključ, loopt langs het meer van Balkana en komt via de Plivameren aan in Jajce. Dan volgen Travnik, de oude stad van de viziers, en Sarajevo, na een stop bij de bron van de Bosna.

De vesting kijkt uit over de oude stad. Net eronder liggen de catacomben, een kerk die in de rots is uitgehouwen. Volgens de overlevering wilde hertog Hrvoje Vukčić, de stichter van de stad, er begraven worden.

Op 29 november 1943 vindt in Jajce de tweede zitting van de AVNOJ plaats, de vergadering van Tito’s partizanen. Daar wordt besloten dat Joegoslavië na de oorlog een federatie wordt. De zaal is nu een museum.

Water en kalksteen

De hele streek is karst: een kalksteenlandschap dat door de regen oplost, vol grotten en ondergrondse rivieren. Het water komt ineens weer boven, in grote bronnen: de Krušnica bij Bosanska Krupa, Plava voda aan de voet van de citadel van Travnik, de bron van de Bosna in Ilidža. Omdat de rots het filtert, is het heel helder.

Dit water zet een deel van zijn kalk af op het mos. Langzaam ontstaat er een poreus gesteente, tufsteen, dat de rivier in trappen afdamt. Hier bouwt het water zijn eigen dammen. Je ziet het bij Štrbački buk, in Martin Brod, op de Pliva en in Plitvice. Deze dammen zijn kwetsbaar: je loopt er niet op, en je zwemt alleen op de aangewezen zwemplekken.

Wat je niet mag missen

1. 1Štrbački bukDe grootste waterval van de Una, zo’n 25 meter in trappen.
2. 2Martin BrodDe samenvloeiing van de Unac en de Una, met de watervallen en het orthodoxe klooster Rmanj.
3. 3De molens van de PlivaZo’n twintig kleine houten watermolens, de Mlinčići, op palen tussen de twee Plivameren.
4. 4TravnikDe oude stad van de viziers, met de beschilderde moskee en de citadel; Ivo Andrić, Nobelprijs 1961, werd er geboren.
5. 5De Tunnel van de HoopIn 1993 gegraven onder de landingsbaan van de luchthaven, verbond hij het belegerde Sarajevo met de rest van het land; je loopt er zo’n twintig meter door.
6. 6Baščaršija en de Latijnse BrugDe oude bazaar van Sarajevo, rond 1462 gesticht. Een paar stappen verder ligt de brug bij de plek waar Frans Ferdinand op 28 juni 1914 werd vermoord.

Bosnië in beeld

i

i

i

Travnik: rode daken, minaretten, de klokkentoren en de citadel op de heuvel.

De Bosnische keuken

Aan de Una eet je gegrilde forel. De bakkers verkopen burek met vlees en pite met kaas of spinazie. In Travnik en Sarajevo krijg je ćevapi, kleine gegrilde worstjes, in een plat brood, de somun.

Op de berg Vlašić, boven Travnik, maken ze kaas van Travnik, een kaas met witte kaasmassa, bewaard in pekel. Als dessert is er tufahija, een gepocheerde appel gevuld met walnoten. In Baščaršija wordt Bosnische koffie geschonken uit een klein koperen kannetje, de džezva, met een stukje lokum erbij.