La Rioja en Navarra, van de wijngaarden tot de Jacobsweg
Een rondrit van vijf dagen vanuit Logroño, tussen hooggelegen dorpen, wijnranken en bodegas van grote architecten. Je komt langs de kloosters waar men het begin van het geschreven Castiliaans plaatst, en volgt dan de Jacobsweg tot Pamplona.
Van de wijngaarden van La Rioja naar de bergen van Navarra
De route vertrekt in Logroño en rijdt meteen de wijngaarden in. Ten noorden van de Ebro ligt de Rioja Alavesa aan de voet van de Sierra de Cantabria, die haar beschut tegen de noordenwind. Laguardia zie je van ver liggen, een versterkt dorp op zijn heuvel. Zijn ondergrond zit vol kelders, één onder bijna elk huis. In Elciego bekroont het golvende titanium van Frank Gehry de bodega Marqués de Riscal. Bij Laguardia ontwierp Santiago Calatrava die van Ysios.
In Haro staan in de stationswijk grote, eeuwenoude wijnhuizen op een rij, open voor bezoekers. De moderne wijnbouw ontstaat in de 19de eeuw. Vanaf de jaren 1850 voeren pioniers die in Bordeaux waren opgeleid de rijping op eikenhouten vaten in. Daarna verwoest de druifluis de Bordelais, en komen Franse handelaars wijn kopen in La Rioja.
Verder naar het oosten, in Navarra, ga je in een uur van de wijngaarden en boomgaarden van de Ebro naar de vochtige bergen van het noorden. Pamplona, de hoofdstad, leeft rond zijn oude stad en zijn stervormige citadel uit de 16de eeuw, die een groot park is geworden. De stad is vooral bekend om de Sanfermines, een feest dat Hemingway beroemd maakte in ‘Fiësta’. Elke ochtend van 7 tot 14 juli rennen de stieren door de straten naar de arena. Ten westen van Pamplona ligt de nacedero van de Urederra, een bron met turquoise water aan de voet van de kliffen van de Sierra de Urbasa. Er loopt een pad naartoe, en de toegang is elke dag beperkt.

San Millán en het begin van het Castiliaans
San Millán de la Cogolla heeft twee kloosters: Suso op de berg en Yuso onder in het dal. Rond de 10de of 11de eeuw schreef een monnik korte aantekeningen in de marge van een Latijns handschrift. Die glossen behoren tot de oudste geschreven woorden in een Romaanse taal op het Iberisch Schiereiland. Men ziet ze vaak als het begin van het geschreven Castiliaans. Er staan ook enkele woorden Baskisch in.
Beide kloosters staan sinds 1997 op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Je bezoekt Yuso en gaat dan met een pendelbus omhoog naar Suso.
Het Castiliaans en het Baskisch van de glossen weerspiegelen de streek, tussen Castilië, Baskenland en Navarra. La Rioja dankt zijn naam, zegt men, aan de río Oja, een rivier in het stroomgebied van de Ebro. Het is de kleinste autonome regio van het Spaanse vasteland. Toch reiken de wijngaarden tot in Baskenland en Navarra. Navarra was tot 1512 een onafhankelijk koninkrijk. Het behoudt een eigen status, geërfd van zijn oude rechten, de fueros.
Vlakbij staat de achthoekige kapel van Eunate in haar eentje midden in de velden.
Op de Jacobsweg
De Camino francés, de grote route naar Santiago de Compostela, doorkruist de streek van oost naar west. In Puente la Reina komen de wegen uit Frankrijk samen. Samen steken ze de Arga over via een romaanse brug, die in de 11de eeuw voor de pelgrims werd gebouwd. Vlakbij staat de achthoekige kapel van Eunate in haar eentje midden in de velden. Bij Estella schenkt de fontein van Irache wijn aan de pelgrims.
In Santo Domingo de la Calzada worden een levende kip en haan in de kathedraal gehouden. Ze herinneren aan een legende: een pelgrim die onterecht was opgehangen, zou de galg hebben overleefd, en de gebraden kip en haan op het bord van de rechter zouden zijn opgestaan om dat te bewijzen.

Castillo de Javier
Het kasteel waar in 1506 Franciscus Xaverius werd geboren, de jezuïtische missionaris die tot in Japan reisde. In de kapel is een verrassende dodendans op de muren geschilderd. Het klooster van Leyre, waar de eerste koningen van Navarra begraven liggen, ligt op een paar minuten.
Praktische informatie
- Wanneer gaan
- September-oktober voor de wijnoogst en de kleuren van de wijngaarden; mei-juni is groen en zacht. In juli zit Pamplona vol tijdens de Sanfermines.
- Ernaartoe
- Logroño ligt op anderhalf uur van Bilbao en op drieënhalf uur van Madrid; Pamplona heeft een luchthaven.
- Toegang
- Alles is geasfalteerd en de afstanden zijn kort: zelden meer dan een uur tussen twee etappes.
- Slapen in de bus
- Camperplaatsen in veel wijndorpen, campings bij Logroño, Haro en Estella.
- Goed om te weten
- Bezoeken aan bodegas reserveer je vooraf, zeker in het weekend. Suso bezoek je met een pendelbus vanuit Yuso. De nacedero van de Urederra reserveer je vooraf, met elke dag een beperkt aantal plaatsen.
- Reken op
- Vijf dagen voor de lus, een week om er Olite en de Bardenas Reales aan toe te voegen.

Wat je niet mag missen
- 1LaguardiaEen versterkt dorp boven de wijngaarden, vol kelders.
- 2De stationswijk van HaroEeuwenoude bodegas deur aan deur, om te bezoeken en te proeven.
- 3De kloosters van San MillánSuso op de berg, Yuso onder in het dal, en de eerste glossen in een Romaanse taal.
- 4Santo Domingo de la CalzadaDe kathedraal van de Camino, met haar kippenhok.
- 5EunateEen achthoekige romaanse kapel, in haar eentje midden in de velden.
- 6De wijnfontein van IracheBij Estella, een fontein die pelgrims wijn schenkt.
La Rioja en Navarra in beeld



Een wijnhuis in de stationswijk van Haro.
Aan tafel in La Rioja
Rioja wordt ingedeeld naar de duur van zijn rijping: crianza, reserva, gran reserva. In Logroño drink je hem in de calle Laurel, een straat vol pinchosbars waar elke bar zijn specialiteit heeft: gegrilde champignons, spiesjes, varkensoren.
De patatas a la riojana, aardappelen gestoofd met chorizo, eet je overal, en de pochas, verse witte bonen, aan het eind van de zomer. Navarra voegt er zijn groenten aan toe, en zijn schapenkaas uit de Roncal.
Rondrit vanaf Logroño
- 1Laguardia · Elciego · Haro
- 2Briones · Catedral de Santo Domingo de la Calzada · Monasterio de San Millán de la Cogolla · Monasterio de San Millán de Suso
- 3Viana · Monasterio de Santa María la Real de Irache · Estella
Gratis, zonder account — je vertrekt van de plekken, helemaal op jouw manier.
Een vertrekpunt, een paar wensen — ViaLooma stelt de route dag voor dag samen, met kaart, etappes en roadbook.