Zuid-Zweden, van Skåne tot Småland

Twee kusten, en dan de bossen van Småland

Vaak kom je Zweden binnen via de Sont: vanuit Kopenhagen eerst een tunnel onder zee, dan een brug van bijna 8 kilometer. Aan de overkant markeert de Turning Torso, een gedraaide toren van 190 meter, je aankomst in Malmö. Daaromheen is Skåne een vlakte vol tarwe en koolzaad, tussen twee kusten.

In het noordwesten eindigt Kullaberg in kliffen boven de zee. Je wandelt naar de vuurtoren van Kullen en daalt dan af naar Mölle en Arild, twee oude vissersdorpen. In het zuidoosten heeft Österlen boomgaarden, stranden en het beukenbos van Stenshuvud. Op het klif van Kåseberga vormt Ales stenar een schip van rechtopstaande stenen, met uitzicht op de Oostzee: je loopt er vanuit de haven naartoe, het liefst bij zonsondergang.

Daarna rijdt de weg Småland in: sparrenbossen, meren, stenen muurtjes en rode huizen. Je komt langs het houten stadje Eksjö, Vimmerby en de glasblazerijen, en rijdt dan terug naar het zuiden via Kalmar en Karlskrona.

In Helsingborg is Kärnan, een toren uit de 14e eeuw, het laatste overblijfsel van een Deense vesting die samen met Kronborg, aan de overkant, de zeestraat bewaakte. In Malmö werd het kasteel Malmöhus in de jaren 1520 en 1530 gebouwd voor de Deense koningen; nu zijn er de musea van de stad in gevestigd.

In 1103 wordt Lund de zetel van een aartsbisschop voor alle Noordse landen. De romaanse kathedraal heeft een astronomisch uurwerk dat rond 1425 werd geplaatst. In de crypte werd volgens de legende de reus Finn, die de kerk wilde neerhalen, tegen een pilaar in steen veranderd.

Småland, glas, emigratie en Astrid Lindgren

Småland is een streek van bossen en stenige grond. Het hout trok glasblazerijen aan tussen Växjö en Kalmar: dit is het Glasrijk (Glasriket). In Kosta, gesticht in 1742, wordt nog altijd glas geblazen waar bezoekers bij staan; Orrefors stopte begin jaren 2010 met produceren. De arme grond dreef de mensen ook weg: zo’n 1,3 miljoen Zweden vertrokken in de 19e en het begin van de 20e eeuw naar de Verenigde Staten. In Växjö vertelt het Huis van de Emigranten (Utvandrarnas hus) over deze uittocht.

Astrid Lindgren werd in 1907 geboren in Näs, in Vimmerby, waar je haar geboortehuis kunt bezoeken. Katthult, de boerderij uit de films over Michiel van de Hazelhoeve, is in werkelijkheid die van Gibberyd, niet ver daarvandaan. In het park Astrid Lindgrens Värld, geopend in 1981, spelen acteurs haar verhalen in de openlucht na, van Pippi Langkous tot Ronja.

Wat je niet mag missen

1. 1Ales stenar59 stenen die samen een schip van 67 meter vormen, rond het jaar 600 opgericht.
2. 2KullabergPaden over de kliffen, kiezelbaaien en de vuurtoren van Kullen op de punt.
3. 3KungagravenBij Kivik een graf uit de bronstijd, met stenen platen waarin schepen en paarden zijn gegraveerd.
4. 4De kloof van SkurugataEen spleet van 800 meter in het bos, ten noordoosten van Eksjö.
5. 5Het kasteel van KalmarDe burcht waar in 1397 de Unie van Kalmar ontstond, onder de Wasa’s een renaissancepaleis geworden.
6. 6KarlskronaEen marinestad van het eind van de 17e eeuw, op de Werelderfgoedlijst van Unesco, met zijn barokke plein.

Zuid-Zweden in beeld

i

i

i

De Turning Torso boven Västra Hamnen, met de Øresundbrug op de achtergrond.

De keuken van Zuid-Zweden

In Skåne is äggakaka een dikke eierpannenkoek met spek en vossenbessen. Spettekaka is een taart van eieren en suiker, gebakken aan het spit. In Österlen eet je in de herfst paling en drink je cider uit Kivik.

Småland heeft zijn ostkaka, een taart van verse kaas die lauw wordt geserveerd met jam. In Gränna maakt men sinds 1859 polkagris, rood-wit gestreepte zuurstokken. Overal houdt men fika, de koffiepauze met een kaneelbroodje.