Höga Kusten, in Zweden, tussen Härnösand en Örnsköldsvik
Aan de Botnische Golf vind je in Höga Kusten beboste heuvels, diepe baaien en rode vissersdorpen. Een rondrit van vier dagen vanuit Härnösand, langs een kust die nog altijd uit de zee omhoogkomt.
Een kust van baaien, bossen en rode dorpen
Ten noorden van Härnösand steekt de E4 de Ångermanälven over via de Högakustenbron, de brug van Höga Kusten, 1.867 meter lang. Aan de overkant lopen heuvels vol dennen af naar de zee, tussen diepe baaien en eilanden. Dit is Höga Kusten, de ‘Hoge Kust’. Je verlaat al snel de grote weg voor de kleine wegen van het schiereiland Nordingrå, langs rood geverfde boerderijen.
De vissersdorpen volgen elkaar op: Barsta, Bönhamn, Norrfällsviken, met hun rode hutten aan het water. In de zomer vaart een boot vanuit Barsta of Bönhamn naar Högbonden, een klein eiland met een vuurtoren. Bij Rotsidan liggen over 4 kilometer gladde platen van diabaas langs de kust, door de zee geslepen.
Verder naar het noorden rijst de Skuleberget op langs de E4. Je gaat naar de top met de stoeltjeslift, te voet of via een via ferrata. Vlak ernaast begint het nationaal park Skuleskogen. De route gaat door tot Örnsköldsvik, aan de voet van de skischansen van Paradiskullen, en daarna weer terug naar Härnösand.

Land dat uit de zee komt
Bij Docksta valt de Skuleberget, 295 meter hoog, bijna loodrecht af naar de E4. Op zijn hellingen vind je de sporen van een oude kustlijn op 286 meter hoogte: de hoogste bekende kustlijn ter wereld. Tijdens de laatste ijstijd lag de streek onder een ijslaag van bijna 3 kilometer dik. Sinds het ijs smolt, zo’n 9.600 jaar geleden, komt het land weer omhoog. Daarom staat Höga Kusten sinds 2000 op de Werelderfgoedlijst van Unesco.
De kust stijgt nog altijd met ongeveer 8 millimeter per jaar. Daarom liggen er oude stranden hoog in het bos, ver boven de zee. Het best zie je de keienvelden: hellingen vol ronde stenen, ooit door de golven rondgeslepen. In Skuleskogen liggen er een paar.
Het park heeft ook een bijzondere plek: Slåttdalsskrevan, een kloof van 200 meter lang, 30 meter diep en 7 meter breed. Een ader van diabaas, zwakker dan het graniet eromheen, is hier langzaam weggesleten. Sinds juni 2023 is het pad onderin gesloten vanwege vallende stenen. Een wandelpad loopt boven de kloof langs.
De kust stijgt nog altijd met ongeveer 8 millimeter per jaar.
Haringvissers en houtarbeiders
Eeuwenlang kwamen vissers uit Gävle, verder naar het zuiden, elke zomer naar het noorden voor de Oostzeeharing. Zij bouwden de havens met rode hutten die je nog altijd ziet. Op het eiland Ulvön is de houten kapel van Ulvöhamn, uit 1622, een van de oudste visserskapellen van de kust.
In het binnenland leefde het dal van de Ådalen van hout en zagerijen. Op 14 mei 1931 schoot het leger in Lunde op arbeiders die protesteerden tegen stakingsbrekers: vijf doden. De gebeurtenis maakte indruk op heel Zweden. Niet ver daarvandaan had de Sandöbrug, geopend in 1943, tot 1964 het record van de langste betonnen boog ter wereld. Tijdens de bouw, in 1939, stortte de bekisting in: 18 arbeiders kwamen om.

Stenstan
In juni 1888 verwoest een brand het centrum van Sundsvall. Daarna staat de stad alleen nog steen toe. De houthandelaren bouwen er gebouwen met torentjes: dat is Stenstan, de ‘stenen stad’.
Praktische informatie
- Wanneer gaan
- Van half juni tot half augustus, als de boten, musea en cafés open zijn. In september sluit veel.
- Ernaartoe
- Härnösand ligt op ongeveer vijf uur van Stockholm via de E4. Het vliegveld Sundsvall-Timrå ligt 32 kilometer ten zuiden van Härnösand.
- Toegang
- Geasfalteerde wegen, smal op het schiereiland Nordingrå, een paar grindwegen. Dimlicht overdag verplicht.
- Slapen in de bus
- Campings in de vissersdorpen en bij de steden. Op de parkeerplaatsen van de natuurreservaten geven de borden aan of je er mag overnachten.
- Goed om te weten
- Voor Skuleskogen is de westelijke ingang, aangegeven vanaf de E4, het makkelijkst. De boot naar Högbonden moet je reserveren.
- Reken op
- Vier dagen voor de rondrit, een dag extra voor het eiland Ulvön.

Wat je niet mag missen
- 1De HögakustenbronEen middenoverspanning van 1.210 meter boven de Ångermanälven.
- 2RotsidanGladde platen van diabaas aan de zee, om op blote voeten over te lopen.
- 3HögbondenEen vuurtoreneiland op een kwartier varen, met een café in de zomer.
- 4De top van de SkulebergetHet uitzicht over de eilanden, na de stoeltjeslift of de via ferrata.
- 5SlåttdalsskrevanEen kloof in het rode graniet, midden in Skuleskogen, van bovenaf gezien.
- 6MannaminneHet openluchtmuseum van Anders Åberg in Nordingrå: meer dan 50 gebouwen, van hier en van elders.
Höga Kusten in beeld



Slåttdalsskrevan, de gang tussen twee wanden van rood graniet. Het pad onderin is sinds juni 2023 gesloten; je ziet de kloof nu van bovenaf.
De keuken van Höga Kusten
Je eet vooral strömming, Oostzeeharing: gebakken, gemarineerd of gerookt. Het bekendste gerecht is de surströmming van Ulvön, gefermenteerde haring met een heel sterke geur. Je opent het blik buiten en eet de vis daarna met tunnbröd, een plat brood, aardappelen en ui.
Als dessert komt de kruipbraam, een oranje bes uit het noorden, als jam op ijs of een wafel. En overal drink je koffie met een kanelbulle, het kaneelbroodje.
Rondrit vanaf Härnösand
+11stops- 1Härnösands domkyrka · Högakustenbron · Mannaminne · Nordingrå
- 2Rotsidan · Barsta · Norrfällsviken · Ullångers kyrka
- 3Skuleberget · Slåttdalsskrevan · Paradiskullen
Gratis, zonder account — je vertrekt van de plekken, helemaal op jouw manier.
Een vertrekpunt, een paar wensen — ViaLooma stelt de route dag voor dag samen, met kaart, etappes en roadbook.