De Vršičpas en het Sočadal

Van de Julische Alpen naar de wijngaarden van Brda

De weg vertrekt in Kranjska Gora, gaat langs het meer Jasna en zijn beeld van de gems Zlatorog en klimt dan naar de Vršičpas, op 1611 meter de hoogste pas van Slovenië. Zo’n vijftig genummerde haarspeldbochten verbinden de twee kanten van de berg. Op de pas, in de wand van de Prisojnik, vormt de rots een gezicht: het ‘Heidense Meisje’.

Aan de andere kant daalt de weg af naar de Trenta en komt bij de Soča. De bron, op zo’n 990 meter, is een poel in de rots, op 15 tot 20 minuten lopen. Het heel heldere water blijft bijna tot aan de zee smaragdgroen. Daarna volg je de rivier urenlang: hangbruggen, de Grote Kloof, raften in Bovec, de Bokawaterval.

Verder naar beneden gaat het dal open, naar Kobarid, Tolmin en Kanal. De reis gaat door de heuvels van Goriška Brda, vol wijngaarden en kersenbomen, en eindigt in Nova Gorica, op een plein dat door de Italiaanse grens in tweeën wordt gedeeld. De grens is op de grond aangegeven.

Halverwege de noordhelling staat in het bos een houten orthodoxe kapel. De gevangenen bouwden haar in 1915 of helemaal begin 1916. Volgens de traditie werd ze gebouwd ter nagedachtenis aan de slachtoffers. Toch was ze waarschijnlijk al eerder klaar. De kapel is gewijd aan de heilige Vladimir, en elk jaar is er een Sloveens-Russische herdenking.

Het Isonzofront

Van mei 1915 tot november 1917 vochten Italië en Oostenrijk-Hongarije langs de Soča, die de Italianen Isonzo noemen. Twaalf veldslagen kostten meer dan 300.000 mensen het leven. De laatste, in oktober 1917, draagt de Italiaanse naam van Kobarid: Caporetto. Daar braken de Oostenrijkse en Duitse troepen door het front, en Hemingway beschreef de Italiaanse terugtocht in Afscheid van de wapenen.

Het museum van Kobarid vertelt het verhaal van dit front vanuit de soldaten; in 1993 kreeg het de museumprijs van de Raad van Europa. Boven het stadje ligt het Italiaanse ossuarium, in 1938 ingewijd door Mussolini. Volgens het opschrift rusten er de resten van 7014 soldaten. In het dal van de Tolminka bouwden Oostenrijks-Hongaarse soldaten in 1916 de houten kerk van Javorca. Er staan de namen in van meer dan 2500 van hun gesneuvelde kameraden.

Wat je niet mag missen

1. 1De bron van de SočaEen poel van groen water aan de voet van de rotswand, aan het eind van een kort pad.
2. 2Het Alpinum JulianaEen alpentuin, in 1926 aangelegd in Trenta, voor de flora van de Julische Alpen.
3. 3De Grote Kloof van de SočaBij het dorp Soča stroomt de rivier door een smalle gang van rots.
4. 4De KozjakwatervalEen waterval in een amfitheater van rots, op een halfuur lopen van de Napoleonbrug; betaald pad van april tot oktober.
5. 5De kloven van TolminDe laagste toegang tot Nationaal Park Triglav, op 180 meter, met de Duivelsbrug.
6. 6De brug van SolkanGeopend in 1906, met de langste stenen boog van alle spoorbruggen ter wereld: 85 meter.

De Vršičpas en het Sočadal in beeld

i

i

i

De Napoleonbrug over de Soča, in Kobarid.

De keuken van het Sočadal

Frika is een koek van aardappel en kaas, gebakken in de pan. De štruklji uit Kobarid zijn kleine deegflapjes, gekookt in water en gevuld met walnoten en rozijnen. De bovški sir, vooral van schapenmelk, en de tolminc, van koemelk, hebben een beschermde oorsprongsbenaming.

In Goriška Brda is de grote witte wijn de rebula, bij de Italianen ribolla gialla. Soms blijft de wijn op de schillen liggen en wordt het een oranje wijn. Dezelfde heuvels lopen in Italië door onder de naam Collio. Brda is ook het land van de kersen, die in juni rijp zijn.