Gdańsk en de Oostzeekust, van Malbork tot de duinen van Łeba

Van Gdańsk naar de duinen van Łeba

De reis begint in Gdańsk en volgt de kust, van de Wislalagune tot Łeba. De oude stad bezoek je te voet: eerst de Długi Targ, een lang plein met koopmanshuizen, dan de kades van de Motława. Daar staat de kraan Żuraw, voltooid in 1444, de grootste havenkraan van middeleeuws Europa. Bijna de hele wijk is na 1945 herbouwd.

In het noorden ligt Sopot, een badplaats met een houten pier. Dan loopt er één enkele weg over het schiereiland Hel, een strook zand en dennen van 35 kilometer lang. Op sommige plekken zie je aan de ene kant de baai en aan de andere kant de open zee. Je rijdt door Jurata, een chique badplaats uit het interbellum, en komt dan in Hel.

Verder naar het westen gaat de weg van vuurtoren naar vuurtoren tot Łeba. In Rąbka laat je de auto staan en ga je te voet, met de fiets of met een elektrisch pendelbusje verder naar wandelende duinen van meer dan 30 meter hoog, die elk jaar een paar meter opschuiven. De terugweg gaat door Kasjoebië, met zijn meren en beboste heuvels. De westkust, van Kołobrzeg tot Wolin, is een andere reis.

Net als Malbork zijn de kastelen en steden die de Orde in de streek bouwde van rode baksteen. De Orde sticht Elbląg in 1237. Ten zuidoosten van de stad, op het kanaal van Elbląg, gaan de boten over de heuvels op wagens die over rails rijden.

In Frombork kijkt de kathedraal uit over de Wislalagune. Nicolaas Copernicus was hier kanunnik en schreef hier zijn boek over de beweging van de aarde rond de zon. Zijn stoffelijke resten werden in 2008 met DNA geïdentificeerd en in 2010 opnieuw begraven.

Gdańsk, van 1939 tot Solidarność

Op 1 september 1939 opent het Duitse slagschip Schleswig-Holstein het vuur op Westerplatte, een Pools militair depot bij de ingang van de haven. Op Westerplatte begon, zegt men, de Tweede Wereldoorlog. Het garnizoen houdt zeven dagen stand. In de stad vertelt het Museum van de Tweede Wereldoorlog, geopend in 2017, over de gevechten en over het leven van de burgers. In Sztutowo kwamen ongeveer 65.000 mensen om in het kamp Stutthof, dat al op 2 september 1939 openging.

In augustus 1980 gaan de arbeiders van de Leninwerf in staking, met Lech Wałęsa. Ze krijgen het recht om een vrije vakbond op te richten: Solidarność. Bij poort nr. 2 van de werf herinneren drie stalen kruisen aan de arbeiders die in 1970 werden gedood. Ernaast vertelt het Europees Centrum voor Solidariteit het verhaal van deze beweging, tot het einde van het communisme in 1989.

Wat je niet mag missen

1. 1De MariabasiliekEen van de grootste bakstenen kerken ter wereld; haar toren steekt boven de daken uit.
2. 2Het orgel van OliwaEen orgel uit de 18e eeuw met engelen die bewegen, dat tijdens korte concerten bespeeld wordt.
3. 3De pier van SopotDe langste houten pier van Europa, die 458 meter de baai in loopt.
4. 4De Dar PomorzaEen driemaster uit 1909, het ‘Witte Fregat’, afgemeerd in Gdynia.
5. 5Het Fokarium van HelGrijze zeehonden, verzorgd door het zeestation van de Universiteit van Gdańsk.
6. 6Kartuzy en SzymbarkEen kerk met een dak in de vorm van een doodskist, dan een huis dat op zijn kop is gebouwd.

Gdańsk en de Oostzeekust in beeld

i

i

i

De houten pier van Sopot, die de Bocht van Gdańsk in loopt.

De keuken van de Oostzee

Aan de kust eet je gerookte vis: haring, bot of sprot, verkocht in de rokerijen van Hel en Łeba. In Kasjoebië draait de keuken om de aardappel en de gans.

In Gdańsk proef je Goldwasser, een kruidenlikeur met drijvende goudschilfers, eind 16e eeuw in de stad bedacht. In de Mariackastraat wordt barnsteen uit de Oostzee verkocht.