Het Bodenmeer, de rondrit langs drie landen

Het Bodenmeer wordt gedeeld door Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Deze reis gaat in vijf dagen rond het meer vanuit Konstanz, van de eilanden Reichenau en Mainau tot de Rijnwaterval.

Duitsland· Oostenrijk· Zwitserland
Belevenissen 4–6 dagen Met kinderen Zomer Hoogtepunten
De haven van Lindau, de Mangturm en de gevels van het eiland aan het Bodenmeer.
De haven van Lindau, de Mangturm en de gevels van het eiland aan het Bodenmeer.

Rond het meer

Het Bodenmeer is 63 kilometer lang. Drie landen liggen eraan: Duitsland in het noorden, Oostenrijk in het oosten, Zwitserland in het zuiden. Op het grootste deel van het meer is nooit in onderling overleg een grens vastgelegd.

Vanuit Konstanz brengt een veerboot auto’s naar Meersburg. Tijdens de overtocht komen het kasteel en de stad op haar terrassen dichterbij. De noordoever is een land van boomgaarden en wijngaarden. Bij helder weer verschijnen aan de overkant de Alpen en de Säntis, 2.502 meter hoog.

In het oosten ligt Lindau op een eiland dat met een brug en een dam met het vasteland is verbonden. In Bregenz gaat een kabelbaan naar de Pfänder, op 1.064 meter, vanwaar je bijna het hele meer ziet. In het westen wordt het meer smaller en gaat het over in de Rijn, met Stein am Rhein, Schaffhausen en de Rijnwaterval.

De nagebouwde paalwoningen van Unteruhldingen, boven het meer.

De paalwoningen en het eiland Reichenau

Enkele duizenden jaren geleden, in het neolithicum en later in de bronstijd, stonden er dorpen op palen langs het meer. In 2011 zijn 111 van die vindplaatsen, verspreid over zes landen rond de Alpen, op de Werelderfgoedlijst van Unesco gezet. De resten liggen onder water of in de modder. Wil je zien hoe die dorpen eruitzagen, dan moet je naar Unteruhldingen: het openluchtmuseum, geopend in 1922, heeft 23 paalwoningen nagebouwd, verbonden door houten loopbruggen.

De andere Unesco-plek aan het meer is het eiland Reichenau, dat sinds 2000 op de lijst staat. Volgens de overlevering stichtte de heilige Pirminius er in 724 een klooster. In de 10de en 11de eeuw beschilderden de monniken er handschriften die tot de mooiste van Europa behoren; ze staan nu in het Memory of the World-register van Unesco.

Je komt er via een dam met aan weerszijden populieren. Het eiland heeft drie romaanse kerken. In de Sint-Joriskerk van Oberzell zijn muurschilderingen van rond het jaar 1000 bewaard. De rest van het eiland is bedekt met akkers en groentekassen.

Het is de enige pauskeuze die ooit op Duitse bodem is gehouden.

Konstanz, de stad van het concilie

Van 1414 tot 1418 is Konstanz gastheer van een concilie. In die tijd strijden drie pausen om de Kerk. Twee worden afgezet, de derde treedt af. Op 11 november 1417 laat het concilie Martinus V kiezen. De stemming vindt plaats in het Konzil, een groot pakhuis, gebouwd van 1388 tot 1391, dat nog altijd aan de haven staat. Het is de enige pauskeuze die ooit op Duitse bodem is gehouden. Hetzelfde concilie liet in 1415 de Tsjechische hervormer Jan Hus verbranden.

Bij de ingang van de haven drijft de Imperia de spot met het concilie. Het beeld van Peter Lenk, geplaatst in 1993, is negen meter hoog en draait om zijn as. Imperia is geïnspireerd op een verhaal van Balzac en houdt in haar handen twee naakte mannetjes: de een draagt een kroon, de ander een pauselijke tiara.

De barokke kathedraal van het abdijcomplex van Sankt Gallen.

Het abdijcomplex van Sankt Gallen

Sankt Gallen, kanton Sankt Gallen · op 20 minuten van Rorschach

De voormalige abdij staat sinds 1983 op de Werelderfgoedlijst. Naast de barokke kathedraal bewaart de bibliotheek zo’n 2.100 handschriften, waaronder het Plan van Sankt Gallen, getekend in de 9de eeuw: de oudste bewaarde bouwtekening uit de middeleeuwen.

Praktische informatie

Wanneer gaan
Van mei tot september. April en mei voor de tulpen van Mainau; juli en augustus zijn de drukste maanden.
Ernaartoe
Konstanz ligt op ongeveer een uur van Zürich en op drie uur van Straatsburg. Luchthavens in Zürich en Friedrichshafen.
Toegang
Alles is geasfalteerd. De veerboot tussen Konstanz en Meersburg neemt ook campers mee. Vignet verplicht op de Zwitserse en Oostenrijkse snelwegen, behalve op de A14 tussen Hörbranz en Hohenems. Boven 3,5 ton wordt het vignet vervangen door een vrachtwagenheffing in Zwitserland en door een tol per kilometer in Oostenrijk.
Slapen in de bus
Veel campings aan alle drie de oevers; reserveer in de zomer. In Lindau, Meersburg en Stein am Rhein parkeer je buiten de oude stad.
Goed om te weten
Zwitserland valt buiten de douane-unie van de EU: controles zijn mogelijk en voor vlees en alcohol gelden maximumhoeveelheden. Plaatsen voor het festival van Bregenz boek je maanden vooraf.
Reken op
Vijf dagen voor de rondrit, een week met Sankt Gallen en een hele dag op Mainau.
Bregenz en het Bodenmeer gezien vanuit de Pfänderbahn, tussen de kabels.
Bregenz en het Bodenmeer gezien vanuit de Pfänderbahn, tussen de kabels.

Wat je niet mag missen

  1. 1Het eiland MainauEen tuin van 45 hectare rond een barok kasteel, in bloei van de lente tot de herfst.
  2. 2MeersburgHet kasteel noemt zich het oudste nog bewoonde kasteel van Duitsland; de dichteres Annette von Droste-Hülshoff stierf er in 1848.
  3. 3De basiliek van BirnauEen barokke kerk midden in de wijngaarden, met een engeltje dat honing likt.
  4. 4Het Zeppelin MuseumIn Friedrichshafen, waar in 1900 de eerste zeppelin opsteeg; een deel van de Hindenburg is er nagebouwd.
  5. 5De Seebühne van BregenzHet grootste podium op het water ter wereld; het festival speelt er in de zomer van 2027 La traviata.
  6. 6Stein am RheinEen stadje aan de Rijn, met beschilderde gevels, sommige uit de 16de eeuw.

Het Bodenmeer in beeld

Kasteel Montfort in Langenargen, aan het water.

De keuken van het Bodenmeer

De vis van het meer is de Felchen, een soort marene, gebakken of gerookt. Sinds 2024 is vissen erop verboden op het grootste deel van het meer; vanaf 2027 mag het deels weer, van mei tot augustus. Aan de Duitse kant eet je Seelen, speltbroodjes bestrooid met zout en karwijzaad. Aan de Oostenrijkse kant Käsknöpfle, deegwaren met kaas en gebakken uien.

De wijngaarden van de noordoever geven vooral Müller-Thurgau en pinot noir, te proeven in Meersburg. Aan de overkant ligt Thurgau, het land van de cider. Het wordt met een knipoog ‘Mostindien’ genoemd.

Bij dit artikel hoort een route

Rondrit vanaf Konstanz

5 dagen 425 km ≈ 8 h rijden
De etappes
  1. 1Konstanzer Münster · Imperia · Reichenau · Mainau
  2. 2Burg Meersburg · Pfahlbaumuseum Unteruhldingen · Wallfahrtskirche Birnau · Überlingen
  3. 3Zeppelin Museum · Schloss Montfort · Lindau
+ 2 dagen
Bekijk het reisboek

Gratis, zonder account — je vertrekt van de plekken, helemaal op jouw manier.

Uitgelicht
En waar begint jouw volgende roadtrip?

Een vertrekpunt, een paar wensen — ViaLooma stelt de route dag voor dag samen, met kaart, etappes en roadbook.