De Grand Tour van Zwitserland
Van de Rijnwaterval tot het Meer van Genève, van de Alpenpassen tot de meren van Ticino: heel Zwitserland in één lus. Twaalf dagen vanuit Zürich, door de vier taalgebieden van het land.
Een lus over passen en langs meren
De Grand Tour van Zwitserland is een autoroute die Zwitserland Toerisme in 2015 heeft uitgezet: 1.643 bewegwijzerde kilometers, vijf passen boven de 2.000 meter en 22 meren. Deze reis neemt er in twaalf dagen het belangrijkste uit, in een lus vanuit Zürich, van de Rijnwaterval tot aan het Meer van Genève.
Over de Flüelapas rijdt de weg het Engadin binnen, een hooggelegen dal met meren en lariksen. Vanaf de Maloja daalt de weg in haarspeldbochten af naar Val Bregaglia en Soglio, en gaat dan door een stukje Italië naar het Meer van Lugano. In één dag ga je van lariksen naar kastanjebomen, en dan naar palmen. Voor Zermatt, aan de voet van de Matterhorn, laat je de auto in Täsch staan en ga je met de trein naar boven.
Aan het Meer van Genève bezoek je Chillon, wandel je tussen de terrasvormige wijngaarden van Lavaux en zwem je in het meer.

Vier talen op één weg
Zwitserland heeft vier landstalen, en de lus doorkruist ze allemaal. In Zürich spreekt men Duits, in een deel van het Engadin Reto-Romaans, in Ticino Italiaans en aan het Meer van Genève Frans. Gruyères is een Franstalig stadje, gebouwd op een heuvel rond een kasteel uit de 13e eeuw. Iets verder naar het oosten is Jaun de enige Duitstalige gemeente van de Gruyère: de taalgrens ligt er vlakbij.
Op een halfuur rijden ligt Fribourg aan weerszijden van de Sarine, op de grens tussen Frans- en Duitstalig Zwitserland. Officieel is de stad Franstalig, maar in de praktijk is ze tweetalig. De Zwitsers noemen die grens de Röstigraben, de ‘röstigreppel’.
Het Reto-Romaans is de kleinste van de vier talen: zo’n half procent van de Zwitsers spreekt het als hoofdtaal. In Guarda, in het Beneden-Engadin, zijn de huizen versierd met sgraffito’s, motieven die in de pleisterlaag zijn gekrast. De huizen van het dorp stonden model voor de illustraties van het kinderboek ‘Schellen-Ursli’, verschenen in 1945.
Volgens de legende heeft de duivel de eerste brug gebouwd.
De Gotthard, in het hart van de Alpen
De Rijn, de Rhône, de Reuss en de Ticino ontspringen rond het massief van de Gotthard. Aan de zuidkant klimt de oude pasweg, de Tremola, in 24 haarspeldbochten omhoog boven Airolo. Hij werd tussen 1937 en 1941 met granieten keien geplaveid, en de meeste van die keien liggen er nog altijd. In het noorden daalt de weg af naar Andermatt. Vlak daaronder begint de kloof van de Schöllenen. Volgens de legende heeft de duivel de eerste brug gebouwd. In ruil wilde hij de eerste ziel die eroverheen zou gaan: de bewoners stuurden er een bok overheen.
Verder naar het westen klimt de Furka tot 2.429 meter. James Bond rijdt er overheen in de film ‘Goldfinger’, die in 1964 uitkwam. Aan de kant van Wallis zie je de Rhônegletsjer, die elk jaar verder terugtrekt.

Eggishorn
Vanaf het bergstation, op 2.869 meter, zie je de grote bocht van de Aletschgletsjer, de grootste van de Alpen, sinds 2001 op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Het laatste stuk van de kabelbaan wordt van 2027 tot eind 2028 vervangen: controleer of hij rijdt. Anders zie je de gletsjer ook tijdens een wandeling vanaf de Fiescheralp.
Praktische informatie
- Wanneer gaan
- Van juni tot begin oktober. De Furka en de Gotthardpas zijn maar ongeveer van juni tot oktober open; de data verschillen elk jaar, afhankelijk van de sneeuw.
- Ernaartoe
- Zürich ligt op zo’n zes uur rijden van Parijs.
- Toegang
- Alles is geasfalteerd; de Tremola is geplaveid met keien. In Soglio, Guarda en Gandria is de weg smal: je parkeert aan het begin van het dorp. Na de Maloja gaat de weg door Italië: neem je identiteitspapieren mee.
- Slapen in de bus
- Wildkamperen hangt af van het kanton en de gemeente; in beschermde gebieden is het verboden. Aan de meren zijn er veel campings en camperplaatsen.
- Goed om te weten
- Op de snelwegen is een vignet verplicht, als sticker of elektronisch; boven 3,5 ton komt er een forfaitaire heffing voor in de plaats. Zermatt, Wengen en Mürren zijn autovrij.
- Reken op
- Twaalf dagen voor de lus, met Genève als dagbezoek; dertien als je er een nacht blijft.

Wat je niet mag missen
- 1De Rijnwaterval150 meter breed, en een boot die bezoekers afzet op de rots in het midden.
- 2De abdijbibliotheek van Sankt GallenEen barokke zaal, voltooid in 1767, en handschriften die sinds de 8e eeuw zijn overgeschreven.
- 3Het kasteel van ChillonOp een rots in het Meer van Genève, het kasteel dat Byron inspireerde tot ‘De gevangene van Chillon’.
- 4Het LauterbrunnentalDe Staubbach valt 297 meter naar beneden; de watervallen van de Trümmelbach stromen binnen in de rots.
- 5BernDe Zytglogge, de klokkentoren, en het appartement waar Einstein zijn artikelen van 1905 schreef.
- 6LuzernDe Kapelbrug, een van de oudste overdekte houten bruggen van Europa, en de Leeuw die in de rots is uitgehouwen.
De Grand Tour van Zwitserland in beeld



De Rijnwaterval en kasteel Laufen.
De Zwitserse keuken
In het kanton Fribourg mengt de fondue moitié-moitié gruyère en vacherin fribourgeois, half om half; in het Maison du Gruyère in Pringy zie je hoe gruyère wordt gemaakt. In Wallis eet je raclette met aardappelen in de schil, en de wijngaarden leveren petite arvine en cornalin.
Aan het Meer van Genève drink je chasselas uit Lavaux. In Ticino eet je in de grotti, eenvoudige herbergen die uit oude kelders zijn ontstaan, met risotto, polenta en merlot. Mee naar huis neem je een notentaart uit het Engadin en een appenzeller, ingewreven met een pekel volgens een geheim recept.
Rondrit vanaf Zürich
+40stops- 1Grossmünster · Rheinfall · Stein am Rhein · Stiftsbibliothek
- 2Appenzell · Schwägalp · Maienfeld · Kathedrale St. Mariä Himmelfahrt
- 3Davos · Flüelapass · Guarda · St. Moritz
Gratis, zonder account — je vertrekt van de plekken, helemaal op jouw manier.
Een vertrekpunt, een paar wensen — ViaLooma stelt de route dag voor dag samen, met kaart, etappes en roadbook.