De Sognefjord en Jotunheimen, van Oslo naar Bergen

Van de bergen naar de fjorden

Tussen Oslo en Bergen neem je drie bergwegen, die alle drie ’s winters dicht zijn. De hoogvlakte Valdresflye komt tot 1.389 meter, aan de rand van Jotunheimen. De weg over Sognefjellet bereikt 1.434 meter: het is de hoogste bergpasweg van Noord-Europa. In juni rijd je er nog tussen sneeuwmuren. Daarna daalt hij in haarspeldbochten af naar de Lustrafjord. Op één dag ga je van de toendra naar de fjord.

De derde, de Aurlandsfjellet, heeft als bijnaam de sneeuwweg. Hij daalt af naar de Aurlandsfjord via het uitkijkpunt Stegastein: een platform van hout en staal dat 30 meter de leegte in steekt, op 650 meter boven het water. Lager loopt de Lærdalstunnel 24,5 kilometer onder dezelfde berg door, met drie grotten die blauw en geel verlicht zijn.

Tussen de wegen door zijn er de boten. Een kleine veerboot voor een stuk of tien auto’s steekt de Lustrafjord over van Ornes naar Solvorn. Vanuit Gudvangen varen boten door de Nærøyfjord, die op sommige plekken zo’n 250 meter breed is, tot Flåm. Daar klimt de trein van de Flåmsbana 866 meter op 20 kilometer.

Urnes, rond 1130 gebouwd aan de Lustrafjord, is een van de oudste. Ze staat sinds 1979 op de werelderfgoedlijst. Haar noordportaal, met gesneden slangen en verstrengelde dieren, komt van een kerk uit de 11e eeuw. Het gaf zijn naam aan de Urnesstijl, een van de laatste stijlen van de vikingkunst. In Undredal heeft de kerk maar 40 plaatsen: het is de kleinste stavkirke van Scandinavië die nog in gebruik is.

De vroegere staafkerk van Fortun, aan de voet van Sognefjellet, heeft gereisd. Ze zou worden gesloopt, maar werd in 1883 gekocht door een consul, afgebroken en weer opgebouwd in Fantoft, bij Bergen. Bij een brandstichting in 1992 ging ze verloren. Ze is precies zo herbouwd als ze was.

Jotunheimen en de Sognefjord

De naam Jotunheimen, ontleend aan de Noordse mythologie, betekent ‘het huis van de reuzen’. Het is sinds 1980 een nationaal park. De Galdhøpiggen is er met 2.469 meter het hoogste punt: het is de hoogste berg van Noorwegen en van Noord-Europa. Bij Gjendesheim scheidt de graat Besseggen twee meren. Gjende is groen, door het fijne steenstof dat de gletsjers aanvoeren; Bessvatnet, bijna 400 meter hoger, is blauw. In Peer Gynt vertelt de held van Ibsen dat hij op een rendier over Besseggen heeft gegaloppeerd.

Verder naar het westen ligt de Sognefjord, de langste en diepste fjord van Noorwegen: 205 kilometer lang en 1.308 meter diep. Zijn armen zijn oude dalen die door gletsjers zijn uitgesleten en daarna door de zee zijn overstroomd. De Nærøyfjord staat sinds 2005 op de Unesco-lijst, samen met de Geirangerfjord.

Wat je niet mag missen

1. 1StegasteinHet uitkijkpunt boven de Aurlandsfjord, het hele jaar bereikbaar van onderaf, vanuit Aurland.
2. 2SognefjelletSneeuwmuren in juni, daarna de afdaling in haarspeldbochten naar Skjolden.
3. 3Urnes en de veerbootTwintig minuten met de veerboot tussen Ornes en Solvorn, aan de voet van een van de oudste staafkerken.
4. 4De FlåmsbanaEen bergtrein met hellingen tot 5,5%, langs watervallen en door tunnels.
5. 5De NærøyfjordEen heel smalle fjordarm, die je per boot volgt van Gudvangen naar Flåm.
6. 6BryggenDe houten huizen van de Hanzehaven van Bergen, op de werelderfgoedlijst van Unesco.

De Sognefjord en Jotunheimen in beeld

i

i

i

De staafkerk van Urnes boven de turquoise Lustrafjord.

De keuken, van Valdres tot Bergen

Valdres staat bekend om rakfisk, gefermenteerde forel die in de herfst met plat brood wordt geserveerd. In de dalen eet je spekemat, gedroogd vlees, en rømmegrøt, een pap van zure room. De Lærdalselva is een bekende zalmrivier.

In Undredal maken ze geitenkaas, wit of bruin. In Flåm schenkt brouwerij Ægir haar eigen bieren. In Bergen sluit de vismarkt aan de haven de reis af.